Quảng Trị dự kiến bố trí 1.048 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương để nâng cấp, mở rộng tuyến ĐT.560 và Quốc lộ 15, cùng Quốc lộ 9 đoạn từ cảng Cửa Việt đến Quốc lộ 1. Hai dự án có tổng chiều dài khoảng 27,3 km, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027-2030.
UBND tỉnh Quảng Trị vừa phê duyệt chủ trương đầu tư hai dự án giao thông gồm nâng cấp, mở rộng ĐT.560 và Quốc lộ 15, đoạn từ Nam cầu Gianh đến nút giao cao tốc Bắc - Nam, với tổng vốn dự kiến 300 tỷ đồng; và nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 9, đoạn từ cảng Cửa Việt đến Quốc lộ 1, với tổng mức đầu tư sơ bộ 748 tỷ đồng.
Cả hai dự án đều thuộc nhóm B, sử dụng nguồn vốn đầu tư công trung hạn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026-2030. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2027 đến năm 2030.
Trong đó, dự án nâng cấp, mở rộng tuyến ĐT.560 và Quốc lộ 15 có chiều dài khoảng 13,5 km, điểm đầu giao với Quốc lộ 1 tại khoảng Km626+800, điểm cuối kết nối với đường lên cao tốc Bắc - Nam tại khoảng Km963+950 trên tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Đông. Tuyến đi qua địa bàn các xã Bắc Trạch, Đông Trạch và Bố Trạch.
Công trình được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III, quy mô 2 làn xe, mặt đường cấp cao A1. Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Quảng Trị được giao làm chủ đầu tư.
Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ tăng khả năng kết nối khu vực phía Bắc tỉnh với cảng Hòn La, đô thị Ba Đồn và các trục giao thông chính như đường ven biển, Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh nhánh Đông và cao tốc Bắc - Nam. Tuyến cũng tạo thuận lợi cho việc di chuyển đến Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng, các di tích lịch sử và khu du lịch sinh thái phía Tây đường Hồ Chí Minh nhánh Tây.
Đồng thời, công trình góp phần kết nối các cảng Hòn La, Gianh, Thắng Lợi với Cửa khẩu Cà Roòng trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào. Việc nâng cấp đường được kỳ vọng cải thiện hoạt động vận tải, giao thương hàng hóa, tạo điều kiện đi lại và tiếp cận dịch vụ thiết yếu cho người dân khu vực phía Tây tỉnh, trong đó có các địa bàn vùng sâu, vùng xa. Tuyến đường cũng hỗ trợ hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực và nâng cấp Quốc lộ 9G theo quy hoạch.
Đối với dự án Quốc lộ 9, tuyến đường có chiều dài khoảng 13,8 km, điểm đầu tại Km0+00 thuộc cảng Cửa Việt, điểm cuối tại Km13+800, giao Quốc lộ 1 ở khoảng Km754+042, khu vực ngã tư Sòng, xã Hiếu Giang.
Theo phương án được duyệt, tuyến được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, vận tốc thiết kế 80 km/h, gồm 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe thô sơ. Mặt đường sử dụng kết cấu cấp cao A1.
Dự án được chia thành 5 thành phần, trong đó thành phần 1 là xây dựng, nâng cấp và mở rộng tuyến Quốc lộ 9, có kinh phí 551 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Quảng Trị làm chủ đầu tư.
Bốn thành phần còn lại thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng theo địa bàn. Cụ thể, thành phần 2 qua xã Cửa Việt dài khoảng 8,44 km, kinh phí 139 tỷ đồng; thành phần 3 qua xã Gio Linh dài khoảng 2,1 km, kinh phí 23 tỷ đồng; thành phần 4 qua phường Đông Hà dài khoảng 0,58 km, kinh phí 4,5 tỷ đồng; thành phần 5 qua xã Hiếu Giang dài khoảng 2,68 km, kinh phí 30,5 tỷ đồng. Các địa phương tương ứng được giao làm chủ đầu tư từng dự án thành phần.
Về mặt cắt, đoạn từ Km0+00 đến Km4+500 dài 4,5 km, đi qua khu dân cư, có nền đường rộng 23 m, mặt đường rộng 19 m, dải phân cách giữa rộng 2 m và lề đường mỗi bên rộng 1 m. Đoạn còn lại từ Km4+500 đến Km13+800 dài 9,3 km, nằm ngoài khu dân cư, có nền đường rộng 20,5 m, mặt đường rộng 19 m, dải phân cách giữa rộng 0,5 m và lề đường mỗi bên rộng 0,5 m.
Dự án hướng tới tăng năng lực vận tải trên trục Quốc lộ 9, bảo đảm giao thông an toàn, thông suốt và đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa từ cảng Cửa Việt đến Quốc lộ 1, cao tốc Bắc - Nam và các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay. Tuyến đường cũng cải thiện kết nối giữa khu vực cảng, trung tâm du lịch biển Cửa Việt với đô thị Đông Hà, đồng thời hỗ trợ phát triển Hành lang kinh tế Đông - Tây, hệ thống cảng biển và Khu kinh tế Đông Nam.
Một trong những mục tiêu của lần đầu tư này là tiếp tục khai thác các hạng mục đã được thi công từ dự án nâng cấp Quốc lộ 9 trước đây, tránh lãng phí nguồn lực và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn.
Trước đó, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 9 đoạn từ cảng Cửa Việt đến Quốc lộ 1 sử dụng vốn dư của Dự án Quản lý tài sản đường bộ Việt Nam (VRAMP), vay vốn Ngân hàng Thế giới (WB), đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 8/2021.
Đến tháng 11/2021, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) phê duyệt dự án, giao Cục Đường bộ Việt Nam làm chủ đầu tư. Công trình có chiều dài 13,8 km, tổng mức đầu tư 19,05 triệu USD, tương đương 440,37 tỷ đồng, dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2021-2022.
Để triển khai, HĐND tỉnh Quảng Trị khi đó phê duyệt một dự án giải phóng mặt bằng riêng, sử dụng ngân sách địa phương. Tổng mức đầu tư ban đầu là 75 tỷ đồng, sau đó được điều chỉnh lên 345,55 tỷ đồng. Tuy nhiên, quá trình thực hiện phát sinh nhiều vướng mắc, khiến tiến độ bàn giao mặt bằng không đáp ứng yêu cầu.
Cụ thể, dự án mới bàn giao được 4,55/13,8 km tuyến đường và 6 cầu cho chủ đầu tư, trong khi 9,25 km còn lại chưa có mặt bằng. Tại thời điểm dừng công tác giải phóng mặt bằng, kinh phí bồi thường, hỗ trợ đã được phê duyệt là 10,045 tỷ đồng; trong đó, 6,18 tỷ đồng đã chi trả, còn 3,86 tỷ đồng chưa thanh toán.
Đối với 288,43 tỷ đồng vốn còn lại của dự án giải phóng mặt bằng, tỉnh Quảng Trị đã xem xét điều chuyển sang hai dự án khác gồm Đường ven biển kết nối Hành lang kinh tế Đông - Tây, giai đoạn I và Cảng hàng không Quảng Trị.
Tháng 2/2025, Bộ Giao thông vận tải phê duyệt kế hoạch đóng dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 9 đoạn từ cảng Cửa Việt đến Quốc lộ 1A trên cơ sở đề xuất của Cục Đường bộ Việt Nam. Bộ đồng thời yêu cầu phối hợp với UBND tỉnh Quảng Trị rà soát quy định liên quan, bàn giao và quản lý các hạng mục đã thi công dở dang cùng phần mặt bằng đã được bồi thường, thu hồi đất.
Cùng với việc phê duyệt dự án đầu tư mới, UBND tỉnh Quảng Trị quyết định dừng chủ trương đầu tư dự án giải phóng mặt bằng phục vụ nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 9 đoạn từ Quốc lộ 1 đến cảng Cửa Việt đã được HĐND tỉnh Quảng Trị (cũ) thông qua và điều chỉnh tại các Nghị quyết số 10/NQ-HĐND ngày 10/3/2021, số 55/NQ-HĐND ngày 12/5/2021, số 11/NQ-HĐND ngày 15/4/2022 và số 38/NQ-HĐND ngày 14/7/2022.
