•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Nghiên cứu của Gartner dựa trên khảo sát 350 lãnh đạo doanh nghiệp toàn cầu có doanh thu tối thiểu 1 tỷ USD/năm cho thấy lợi tức đầu tư (ROI) từ AI cao nhất không đến từ việc cắt giảm quy mô nhân sự. Thay vào đó, các doanh nghiệp hiệu quả hơn khi sử dụng AI để hỗ trợ con người, giúp họ làm việc hiệu quả hơn thay vì thay thế hoàn toàn.
Theo khảo sát, 80% người được hỏi đã thử nghiệm AI hoặc tự động hóa, sau đó cắt giảm nhân sự. Tuy nhiên, nghiên cứu nhấn mạnh rằng lợi ích kinh tế từ các cách làm này chưa được thể hiện rõ ràng.
Bà Helen Poitevin, Phó Chủ tịch kiêm chuyên gia phân tích của Gartner và là một trong các tác giả của nghiên cứu, cho biết việc khai thác tối đa giá trị AI bằng cách sa thải công nhân là một cách tiếp cận hẹp. Bà nhận định nhiều công ty có thể chỉ đạt được lợi ích ở mức khiêm tốn nếu đi theo hướng này.
Gần đây, ông Torsten Slok, Kinh tế trưởng của Apollo Global Management, nhắc lại nghịch lý Jevons: khi hiệu quả tăng lên, tổng cầu đối với hoạt động cơ bản có thể tăng. Ông cho rằng nghịch lý này có thể áp dụng cho AI, nghĩa là mức độ tăng năng suất do AI mang lại cho một công việc càng cao thì nhu cầu lao động có thể tăng.
Theo Poitevin, các doanh nghiệp có ROI cao nhất không phải là những doanh nghiệp cắt giảm nhân sự, mà là những doanh nghiệp dùng AI như công cụ khuếch đại năng lực con người và giúp người lao động làm việc tốt hơn. Giá trị cốt lõi nằm ở việc nâng cao năng suất thay vì loại bỏ nhân viên.
Trong một khảo sát khác của Gartner dành cho CEO và lãnh đạo doanh nghiệp, khoảng một phần ba dự định AI sẽ hỗ trợ con người trong ra quyết định thay vì để AI tự quyết định.
Quan điểm này cũng được phản ánh trong phát biểu gần đây của Dario Amodei, CEO của Anthropic. Ông đã điều chỉnh nhận định gây tranh cãi trước đó rằng AI sẽ xóa bỏ một nửa công việc văn phòng trình độ thấp, và cho rằng AI có thể trở thành công cụ giúp công việc hiệu quả hơn thay vì thay thế hoàn toàn con người.
Dù vậy, Gartner ghi nhận có tới 27% lãnh đạo tin rằng AI có thể vận hành gần như độc lập, ít hoặc không cần sự can thiệp của con người.
Trong bối cảnh đó, nhiều trường hợp sa thải gắn mác AI đang được xem xét vì bị nghi ngờ là “AI washing” — dùng AI làm bình phong cho các kế hoạch cắt giảm hoặc tái cơ cấu đã được lên trước. CEO OpenAI, Sam Altman, cũng đề cập hiện tượng này trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 2, cho rằng có những trường hợp dùng AI làm lý do sa thải nhưng cũng có những trường hợp AI thật sự làm thay đổi nhiều công việc.
Poitevin cho biết dữ liệu hiện nay cho thấy các đợt sa thải liên quan đến AI có vẻ là các động thái ngắn hạn. Nghiên cứu cũng chưa ghi nhận dấu hiệu của một cuộc tái cấu trúc lao động quy mô lớn, đồng thời cách làm này không tối đa hóa lợi ích từ đầu tư AI.
Thị trường chứng khoán đã hồi phục khoảng 300 điểm so với đáy tháng 3, trong bối cảnh nhiều thông tin hỗ trợ đã được phản ánh như việc nâng hạng, căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết ghi nhận khả…
