Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) hôm 17/9 đã ban hành một lệnh tạo ra lộ trình pháp lý cho một số sàn giao dịch nhất định phát hành các chứng chỉ điện tử đại diện cho cổ phiếu của các công ty Mỹ đang niêm yết công khai. Quy định có hiệu lực ngay lập tức.
Token hóa cổ phiếu có thể thay đổi cách giao dịch chứng khoán
Cơ chế Miễn trừ Đổi mới (Innovation Exemption) nới lỏng một số yêu cầu pháp lý cho các nền tảng giao dịch và nhà cung cấp thanh khoản, qua đó tạo điều kiện cho việc giao dịch cổ phiếu được mã hóa, với điều kiện các đơn vị này đáp ứng một số yêu cầu nhất định.
Hai trong số các yêu cầu đang nhận được nhiều sự quan tâm từ cộng đồng đầu tư. Thứ nhất, người nắm giữ cổ phiếu được mã hóa phải được hưởng các quyền tương tự như khi sở hữu cổ phiếu truyền thống. Thứ hai, các công ty phát hành phải có quyền phản đối việc cổ phiếu của mình được đưa lên blockchain dưới dạng token.
Động thái được chờ đợi từ lâu của cơ quan quản lý chứng khoán Mỹ được đưa ra chỉ hai ngày sau khi Đạo luật Clarity, một trong những nỗ lực quan trọng nhất nhằm tạo ra sự rõ ràng về mặt pháp lý cho lĩnh vực tiền số, không được Thượng viện Mỹ thông qua.
Dự luật về cấu trúc thị trường tiền số này nhằm thiết lập các quy tắc rõ ràng về cách phân loại và quản lý tài sản kỹ thuật số, bao gồm cả chứng khoán được mã hóa. Trong lúc Quốc hội chưa đưa ra khuôn khổ mới, SEC đang sử dụng thẩm quyền hiện có để từng bước xác định ranh giới pháp lý cho lĩnh vực này.
Chủ tịch SEC Paul Atkins cho biết trong một tuyên bố: “Quy định miễn trừ đổi mới được thiết kế để giải quyết những thách thức đã ngăn cản sự đổi mới có trách nhiệm bén rễ tại Hoa Kỳ, đồng thời cung cấp sự bảo vệ cho nhà đầu tư và các tiêu chuẩn về tính toàn vẹn của thị trường.”
Mặc dù không phải là một quy định chính thức, cơ chế miễn trừ có thời hạn 5 năm này được kỳ vọng sẽ mở đường cho các hoạt động thử nghiệm trên thị trường. Những dữ liệu và kinh nghiệm thu được trong thời gian này có thể được sử dụng để xây dựng các quy định chính thức sau đó, thậm chí giúp Quốc hội đánh giá liệu có cần một đạo luật mới hay không.
Đây là một phần trong sáng kiến “Dự án Crypto” của SEC, được khởi động năm ngoái với mục tiêu thúc đẩy việc đưa các thị trường tài chính của Mỹ lên blockchain.
“Ủy ban không coi công nghệ hiện tại là tiêu chuẩn cho tương lai”, ông Atkins nói. “Thay vào đó, Ủy ban cho phép thị trường phát triển, theo dõi sự phát triển của thị trường và sử dụng những hiểu biết đó để xây dựng một khung pháp lý linh hoạt, có khả năng thích ứng với tương lai. Điều quan trọng là biện pháp tạm thời này phải được tiếp nối bằng các quy định lâu dài, để đảm bảo thị trường trên blockchain vẫn là một hướng đi khả thi khi thị trường vốn tiếp tục phát triển.”
Token hóa tài sản là quá trình phát hành các phiên bản kỹ thuật số của chứng khoán giao dịch công khai, tài sản thực hoặc các dạng giá trị khác trên blockchain. Công nghệ này đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn nhờ tiềm năng cải thiện khả năng tiếp cận và thanh khoản của các tài sản tài chính.
Coinbase, Robinhood, Gemini và sàn giao dịch Kraken của Payward đã ra mắt các sản phẩm cổ phiếu được mã hóa tại thị trường nước ngoài, nhưng chưa cung cấp dịch vụ này cho khách hàng tại Mỹ.
Nếu được áp dụng rộng rãi, token hóa có thể thay đổi cách chứng khoán được giao dịch và thanh toán, mở ra khả năng giao dịch 24/7 và giúp các tài sản được mã hóa kết nối dễ dàng hơn với hệ thống tài chính dựa trên blockchain.
Tuy nhiên, công nghệ này cũng tiềm ẩn một số rủi ro, trong đó có khả năng biến động giá cao hơn và nguy cơ xuất hiện những đợt biến động mạnh khi thanh khoản trên thị trường thấp.
Quyết định về Miễn trừ Đổi mới được SEC thông qua hôm thứ Năm có quy định giới hạn khối lượng giao dịch nhằm giảm thiểu những rủi ro và biến động lớn có thể phát sinh.
Cổ phiếu token hóa và bài toán quyền cổ đông
Khi ngày càng nhiều công ty tìm hiểu việc sử dụng cổ phiếu và các tài sản được mã hóa, xu hướng này cũng đặt ra câu hỏi về những quyền mà token thực sự phải mang lại cho người sở hữu.
Tranh luận hiện tập trung vào việc liệu nhà đầu tư có nên được hưởng đầy đủ các quyền kinh tế và quyền cổ đông như khi nắm giữ cổ phiếu truyền thống hay không, đặc biệt là quyền biểu quyết.
Vấn đề này trở nên đáng chú ý hơn sau cuộc tranh luận công khai giữa CEO Robinhood và CEO AMC về mô hình chứng khoán được mã hóa của Robinhood.
CEO AMC Adam Aron cho rằng việc tạo ra cơ hội tiếp cận cổ phiếu AMC mà không cần sự tham gia của công ty phát hành có thể làm suy yếu mối quan hệ truyền thống giữa doanh nghiệp và cổ đông.
CEO Robinhood sau đó đã phản hồi những chỉ trích của ông Adam Aron liên quan đến cổ phiếu được mã hóa.
Quy định Miễn trừ Đổi mới mới của SEC nêu rõ các token cổ phiếu phải cung cấp cho người nắm giữ những quyền và đặc quyền tương tự như chứng khoán truyền thống, bao gồm quyền nhận cổ tức và quyền biểu quyết.
Các công ty cũng có thể phản đối và ngăn chặn việc chứng khoán của mình được giao dịch dưới dạng token.
Theo người phát ngôn của SEC, các nền tảng giao dịch phải thông báo cho công ty phát hành về kế hoạch token hóa cổ phiếu và chờ 30 ngày kể từ khi công ty nhận được thông báo trước khi bắt đầu giao dịch token. Nếu công ty phản đối trong thời hạn 30 ngày, nền tảng giao dịch không được phép cung cấp cổ phiếu đã được mã hóa để giao dịch.
Bất chấp những lo ngại này, người phát ngôn cho biết SEC đã trao đổi với các công ty phát hành và ngày càng lạc quan về tiềm năng của token hóa. Phản hồi từ cộng đồng doanh nghiệp cũng cho thấy công nghệ này nhiều khả năng sẽ được áp dụng dưới một hình thức nào đó.
Robinhood cho biết trong tuần này rằng họ đang tìm cách giải quyết những lo ngại trên. Công ty dự định cho phép người nắm giữ token cổ phiếu đổi token lấy cổ phiếu cơ sở theo tỷ lệ 1:1, đồng thời trao cho họ thêm quyền biểu quyết.
