Từ ngày 1/7, nhiều quy định mới về sát hạch, cấp giấy phép lái xe chính thức có hiệu lực theo Thông tư 108/2026 của Bộ Công an. Đáng chú ý, bài thi mô phỏng trên máy tính được bãi bỏ, thời gian cấp giấy phép được rút ngắn, trong khi từ năm 2027 và 2028, nội dung sát hạch sẽ được mở rộng theo hướng tăng kỹ năng thực hành và kiến thức pháp luật.
Bộ Công an vừa ban hành Thông tư 108/2026 ngày 29/6 quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe, thay thế Thông tư 12/2025. Theo Cục Cảnh sát giao thông, việc sửa đổi nhằm nâng cao chất lượng người lái xe, khi thực tế vẫn còn nhiều trường hợp dù có kỹ năng điều khiển phương tiện nhưng chưa đáp ứng yêu cầu về văn hóa giao thông và ý thức chấp hành pháp luật.
Cơ quan chức năng cho biết các hành vi như không nhường đường, không xếp hàng, vượt ẩu, sử dụng rượu bia khi lái xe hoặc sử dụng còi, đèn không đúng quy định vẫn diễn ra khá phổ biến. Vì vậy, quy trình sát hạch mới được điều chỉnh theo hướng tăng cường đánh giá khả năng xử lý tình huống và ý thức tham gia giao thông của người học.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là từ ngày 1/7, học viên không còn phải tham gia phần thi mô phỏng các tình huống giao thông trên máy tính.
Theo quy định mới, nội dung mô phỏng vẫn được khuyến khích sử dụng trong quá trình đào tạo nhằm giúp học viên nâng cao kỹ năng xử lý tình huống thực tế, nhưng không còn là điều kiện bắt buộc để được cấp giấy phép lái xe.
Cũng từ ngày 1/7, thí sinh sẽ phải hoàn thành lần lượt từng nội dung sát hạch.
Đối với giấy phép lái xe máy, thí sinh phải đạt phần thi lý thuyết trước khi được dự thi thực hành trong hình.
Đối với ôtô, quy trình sát hạch gồm ba phần theo thứ tự: lý thuyết, thực hành trong hình và lái xe trên đường. Chỉ khi vượt qua phần thi trước, thí sinh mới đủ điều kiện tham gia phần thi tiếp theo.
Thông tư mới cũng rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết các thủ tục hành chính.
Theo đó, người thi đạt và có tài khoản VNeTraffic mức độ 2 sẽ được tích hợp giấy phép lái xe điện tử trong khoảng 2 giờ, thay vì khoảng 3 ngày như trước.
Thời gian giải quyết thủ tục đổi giấy phép lái xe giảm từ 5 ngày xuống còn 2,5 ngày. Thời gian cập nhật dữ liệu điện tử sau khi đổi giấy phép cũng được rút từ 3 ngày xuống còn 1 ngày. Riêng giấy phép lái xe quốc tế sẽ được cấp trong thời gian 2,5 ngày, thay vì 5 ngày.
Bắt đầu từ ngày 1/1/2027, việc xác minh danh tính người dự sát hạch sẽ được thực hiện thông qua hệ thống định danh và xác thực điện tử, thay cho phương thức chủ yếu kiểm tra giấy tờ như hiện nay.
Việc ứng dụng công nghệ được kỳ vọng giúp tăng tính chính xác trong quản lý, đồng thời giảm nguy cơ gian lận trong quá trình tổ chức thi.
Từ ngày 1/7/2027, sát hạch viên sẽ được cấp thẻ sát hạch viên điện tử để sử dụng khi thực hiện nhiệm vụ, thay thế hình thức quản lý hiện hành.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là bài thi lý thuyết sẽ có nhiều câu hỏi hơn.
Đối với hạng A và A1, số câu hỏi tăng từ 25 lên 40 câu, thời gian làm bài từ 19 phút lên 27 phút. Thí sinh phải trả lời đúng tối thiểu 36 câu mới đạt yêu cầu.
Đối với hạng B, bài thi tăng từ 30 lên 50 câu, thời gian làm bài từ 20 phút lên 33 phút và phải trả lời đúng ít nhất 45 câu.
Theo Cục CSGT, ngân hàng câu hỏi mới sẽ giảm các câu hỏi mang tính ghi nhớ mẹo, đồng thời bổ sung kiến thức về Bộ luật Hình sự liên quan đến giao thông, xử lý vi phạm hành chính và kỹ năng phòng ngừa tai nạn giao thông.
Cũng từ ngày 1/3/2027, phần thi lái xe trên đường đối với ôtô sẽ được thực hiện trên quãng đường dài tối thiểu 5 km, có mật độ giao thông ở mức vừa phải.
Đoạn đường sát hạch phải có đầy đủ các tình huống như ngã ba, ngã tư, vòng xuyến, đèn tín hiệu, lối dành cho người đi bộ, đường ưu tiên và đường nhánh.
Thí sinh sẽ thực hiện 12 nội dung sát hạch gồm: kiểm tra an toàn xe và xuất phát; vượt xe; tăng tốc, chuyển làn; rẽ trái; rẽ phải; quay đầu; tránh xe đi ngược chiều; nhường đường cho người đi bộ hoặc xe lăn của người khuyết tật; dừng xe, mở cửa khi gặp tình huống nguy hiểm; xử lý tình huống từ đường nhánh ra đường chính hoặc từ đường không ưu tiên ra đường ưu tiên; chấp hành tín hiệu đèn giao thông; mở cửa xe và kết thúc bài thi.
Các nội dung này có thể xuất hiện nhiều lần và không theo một trình tự cố định.
Từ ngày 1/1/2028, bài sát hạch thực hành lái xe máy sẽ được bổ sung thêm 11 tình huống giao thông giả định nhằm đánh giá kỹ năng xử lý của thí sinh.
Các tình huống bao gồm nhập từ đường nhánh ra đường chính hoặc từ đường không ưu tiên ra đường ưu tiên, chuyển hướng, quay đầu, vượt xe cùng nhiều tình huống thường gặp khác khi tham gia giao thông.
Việc điều chỉnh nội dung sát hạch cho thấy xu hướng chuyển từ đánh giá khả năng ghi nhớ sang kiểm tra năng lực xử lý tình huống và ý thức chấp hành pháp luật. Đây cũng là định hướng đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và giảm nguy cơ mất an toàn giao thông sau khi người dân được cấp giấy phép lái xe.
Ở góc độ quản lý, lộ trình áp dụng theo từng giai đoạn giúp các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch có thời gian chuẩn bị về giáo trình, hạ tầng và nhân lực. Đồng thời, việc tăng cường ứng dụng công nghệ trong xác thực và quản lý dữ liệu được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, hiện đại hóa quy trình cấp giấy phép lái xe.
Thông tư cũng quy định, những thí sinh đã hoàn thành và đạt các phần thi lý thuyết, thực hành trong hình hoặc lái xe trên đường trước ngày 1/7 vẫn được công nhận kết quả theo quy định cũ để cấp giấy phép lái xe. Người học không phải thi lại những nội dung đã đạt khi chuyển sang áp dụng quy định mới.
