Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng bị khởi tố

Công an TP Hà Nội vừa điều tra, làm rõ vụ án liên quan đến hành vi gây ô nhiễm môi trường, nhận hối lộ, đưa hối lộ và giả mạo trong công tác xảy ra tại Nhà máy xử lý nước thải tập trung Khu công nghiệp Quang Minh, xã Quang Minh.

Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội, ngày 6/5, đơn vị này chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển hạ tầng Nam Đức - đơn vị quản lý, vận hành Nhà máy xử lý nước thải KCN Quang Minh.

Qua quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng đã lấy mẫu nước thải đầu vào và đầu ra tại nhà máy để phân tích. Kết quả cho thấy thông số Niken trong nước thải sau xử lý vượt quy chuẩn kỹ thuật cho phép trên 5 lần.

Quá trình điều tra xác định Nguyễn Khắc Sơn (SN 1968, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển hạ tầng Nam Đức) biết rõ hệ thống xử lý nước thải của KCN Quang Minh chưa đáp ứng khả năng xử lý các loại nước thải chứa kim loại nặng, đặc biệt là Niken. Tuy nhiên, người này không thực hiện việc nâng cấp công nghệ xử lý mà vẫn tiếp tục ký hợp đồng tiếp nhận nước thải từ nhiều doanh nghiệp có hoạt động mạ kim loại, gia công cơ khí.

Theo cơ quan điều tra, để duy trì hoạt động và gia tăng doanh thu, Sơn đã chỉ đạo Đỗ Duy Cao (SN 1978, Trưởng Ban quản lý vận hành KCN Quang Minh) cùng Nguyễn Hữu Cường (SN 1985, chuyên viên xử lý nước thải) tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp tục đấu nối, xả nước thải vượt chuẩn vào hệ thống xử lý tập trung.

Mặc dù nhận thức được nước thải từ các doanh nghiệp không đạt điều kiện tiếp nhận, các đối tượng vẫn không thực hiện biện pháp ngăn chặn như dừng tiếp nhận, đóng cửa xả thải hoặc xử lý vi phạm. Hậu quả là nước thải sau xử lý vẫn còn chứa các thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn và được xả trực tiếp ra môi trường.

Ngoài hành vi liên quan đến ô nhiễm môi trường, cơ quan chức năng xác định Nguyễn Hữu Cường đã lợi dụng vị trí công tác để yêu cầu, nhận tiền từ nhiều doanh nghiệp trong KCN Quang Minh nhằm bỏ qua các sai phạm, không lập biên bản, không xử lý hoặc tạo điều kiện để các đơn vị tiếp tục xả nước thải không đạt quy chuẩn.

Từ năm 2018 đến tháng 4/2026, Cường bị xác định đã nhận tổng số tiền khoảng 2,7 tỷ đồng từ nhiều doanh nghiệp.

Trong khi đó, Đỗ Duy Cao được xác định trực tiếp nhận hơn 1,1 tỷ đồng từ các doanh nghiệp và từ phần tiền do Cường chia lại. Nguyễn Khắc Sơn cũng nhận lại từ Cao khoảng 190 triệu đồng có nguồn gốc từ các khoản tiền doanh nghiệp đưa để được bỏ qua vi phạm môi trường. Để che giấu sai phạm, cơ quan điều tra cho biết Công ty Nam Đức còn ký hợp đồng quan trắc môi trường định kỳ với Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng nhằm phục vụ hoạt động kiểm tra, giám sát.

Khi kết quả phân tích cho thấy mẫu nước thải có chỉ số Niken vượt quy chuẩn, Nguyễn Khắc Sơn và Đỗ Duy Cao đã đề nghị Nguyễn Thị Phương Thảo (SN 1951, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng) chỉnh sửa kết quả quan trắc.

Sau đó, Nguyễn Thị Phương Thảo chỉ đạo Nguyễn Thị Thúy (SN 1990) thay đổi kết quả phân tích. Thúy tiếp tục trao đổi với Vương Đắc Mạnh (SN 1998) để thực hiện việc pha loãng mẫu nước thải, phân tích lại và lập phiếu kết quả mới thể hiện các chỉ tiêu đạt quy chuẩn, sau đó ký xác nhận, đóng dấu phát hành cho Công ty Nam Đức.

Các kết quả phân tích thực tế không đạt yêu cầu được xác định đã bị xóa bỏ, không lưu giữ theo quy định.

Cơ quan điều tra nhận định vụ việc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, kéo dài trong nhiều năm, với sự liên kết giữa đơn vị vận hành hệ thống xử lý nước thải, doanh nghiệp phát sinh nước thải và đơn vị quan trắc môi trường. Các bên bị cáo buộc đã phối hợp để che giấu hành vi xả thải gây ô nhiễm, nhận - đưa hối lộ và làm sai lệch kết quả quan trắc nhằm tránh sự kiểm tra, xử lý của cơ quan chức năng.

Ngày 12/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về các tội danh Gây ô nhiễm môi trường, Nhận hối lộ, Đưa hối lộ và Giả mạo trong công tác xảy ra tại KCN Quang Minh, xã Quang Minh, TP Hà Nội.

Đến ngày 20/5, cơ quan điều tra tiếp tục ra quyết định khởi tố bị can đối với Nguyễn Khắc Sơn, Đỗ Duy Cao về các hành vi Gây ô nhiễm môi trường, Nhận hối lộ và Giả mạo trong công tác.

Nguyễn Hữu Cường bị khởi tố về hành vi Gây ô nhiễm môi trường, Nhận hối lộ. Trong khi đó, Nguyễn Thị Phương Thảo, Nguyễn Thị Thúy và Vương Đắc Mạnh bị khởi tố về hành vi Giả mạo trong công tác.

Vụ việc một lần nữa cho thấy yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hoạt động xử lý nước thải tại các khu công nghiệp, đặc biệt với nhóm ngành có nguy cơ phát sinh chất ô nhiễm kim loại nặng. Việc vận hành hệ thống xử lý không đáp ứng tiêu chuẩn có thể gây tác động lâu dài đến môi trường, đồng thời ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp trong khu vực.

Bên cạnh đó, công tác quan trắc môi trường độc lập và minh bạch được xem là yếu tố quan trọng trong quản lý chất lượng nước thải công nghiệp. Những vụ việc sai lệch kết quả kiểm tra nếu xảy ra có thể làm giảm hiệu quả giám sát, khiến nguy cơ ô nhiễm kéo dài trước khi được phát hiện.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội tiếp tục điều tra, làm rõ các nội dung liên quan và xử lý các đối tượng theo quy định pháp luật.