Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD, đạt 1.010,6 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ. Việt Nam đặt mục tiêu gia nhập nhóm 10 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới vào năm 2045.
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD, cán cân thương mại cải thiện
Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 1.010,6 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 10, con số này đạt khoảng 122,2 tỷ USD, tăng 47,6%.
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 499 tỷ USD, tăng 27,4%. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm 87,4% tổng kim ngạch xuất khẩu. Hoạt động xuất khẩu sang các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc và ASEAN cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực.
Cán cân thương mại có chuyển biến khi Việt Nam xuất siêu 6,8 tỷ USD trong tháng 10, nối tiếp kết quả thặng dư của tháng 9. Nhờ đó, mức nhập siêu lũy kế giảm từ 19,42 tỷ USD sau 9 tháng xuống còn khoảng 12,7 tỷ USD sau 10 tháng.
Theo VietnamPlus, đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, đánh giá việc xuất siêu trở lại trong hai tháng liên tiếp là kết quả đáng ghi nhận sau 8 tháng đầu năm nhập siêu. Tuy nhiên, cán cân thương mại lũy kế vẫn thâm hụt, đòi hỏi Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng xuất khẩu trong những tháng cuối năm.
Hướng tới top 10 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới
Bên cạnh mở rộng quy mô giao thương, Việt Nam cần nâng cao năng lực sản xuất trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa trong hàng hóa xuất khẩu.
Ở góc độ quy mô thương mại, chuyên gia kinh tế, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng việc vượt mốc 1.000 tỷ USD thể hiện bước phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời đặt ra yêu cầu duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.
“Điều quan trọng là phải làm thế nào để tiếp tục giữ vững hoạt động xuất nhập khẩu của cả nước và đưa quy mô xuất nhập khẩu tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới,” ông Đinh Trọng Thịnh chia sẻ.
Theo dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2045 nằm trong nhóm 10 quốc gia có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới, duy trì xuất siêu ở mức 7–10%. Trong giai đoạn 2026–2030, tăng trưởng xuất khẩu bình quân được định hướng đạt 15–16% mỗi năm, còn nhập khẩu tăng 12–13%.
Theo dự thảo, đến năm 2030, không thị trường xuất khẩu nào chiếm quá 25% tổng kim ngạch và không thị trường nhập khẩu nào chiếm quá 35%. Tầm nhìn đến năm 2045, tỷ trọng của ba thị trường xuất khẩu lớn nhất cộng lại được định hướng dưới 50%, đồng thời Việt Nam phấn đấu có hơn 55 thị trường đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD.
Các thị trường Nam Á, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh cũng được xác định là những khu vực cần mở rộng hiện diện, hướng tới chiếm 15% tổng kim ngạch xuất khẩu vào năm 2045. Việc khai thác thêm thị trường mới sẽ giúp doanh nghiệp phân tán rủi ro, đồng thời tạo dư địa cho các nhóm hàng có lợi thế của Việt Nam.
Để thực hiện các mục tiêu này, doanh nghiệp cần tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng chặt chẽ về môi trường, truy xuất nguồn gốc và quy tắc xuất xứ. Cơ quan quản lý cũng định hướng tăng cường cảnh báo sớm các vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản thuế quan và kỹ thuật tại thị trường nhập khẩu.
Đối với nông sản, việc chuẩn hóa vùng trồng, cơ sở đóng gói, mở rộng các nghị định thư về kiểm dịch thực vật và phát triển logistics lạnh được xem là những yếu tố quan trọng để duy trì nguồn cung ổn định. Cùng với đó, phát triển thương hiệu và minh bạch chuỗi cung ứng sẽ góp phần nâng cao giá trị hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Dấu mốc 1.000 tỷ USD cho thấy quy mô thương mại hàng hóa của Việt Nam tiếp tục mở rộng mạnh mẽ. Để duy trì thành quả này, tăng trưởng xuất khẩu cần gắn với phát triển nguồn cung trong nước, nâng cao năng lực doanh nghiệp và gia tăng giá trị sản phẩm.
