Zcash vs Monero: cuộc đua kiểm soát quyền riêng tư tiền điện tử

So sánh giữa Monero và Zcash thường được diễn giải như một cuộc tranh luận kỹ thuật, nhưng cách tiếp cận đó bỏ qua điểm mấu chốt. Đây không phải là về mật mã học. Đây là về cách quyền riêng tư hoạt động dưới áp lực, và quan trọng hơn, cách thị trường định giá nó. Bối cảnh chính cho thấy Zcash được cho là có lợi thế vì nó mang lại sự linh hoạt. Nó có thể hoạt động trong khuôn khổ pháp lý, cho phép tiết lộ có chọn lọc và phù hợp với yêu cầu của các tổ chức. 

Điều này nghe hợp lý, đặc biệt khi thị trường ngày càng bị chi phối bởi tuân thủ. Nhưng logic đó phân rã khi phân tích hành vi người dùng thực tế và động lực tiền tệ. Luận điểm ở đây rõ ràng. Thị trường đang định giá sai quyền riêng tư vì coi quyền riêng tư tùy ý là tương đương với quyền riêng tư bắt buộc. Hai khía cạnh này không giống nhau, và sự khác biệt đó trở nên quan trọng ngay khi quyền riêng tư không còn là sở thích mà trở thành nhu cầu. Zcash dựa trên mô hình người dùng chọn lựa Giao dịch có thể được shield, nhưng không bắt buộc phải như vậy. Về lý thuyết, điều này tạo sự linh hoạt. 

Trên thực tế, nó tạo ra sự phân mảnh. Nếu chỉ một phần người dùng chọn quyền privacy, tập hợp người nhận ẩn danh thu hẹp lại và hiệu quả của hệ thống suy yếu. Dữ liệu liên kết với Electric Coin Company cho thấy thường xuyên shielded transactions chiếm một phần thiểu số hoạt động, ngay cả sau nhiều nâng cấp nhằm cải thiện tính dễ sử dụng. Đó là khuyết điểm cấu trúc. Trong một mạng tiền tệ, tham gia là yếu tố quyết định. Hệ thống dựa vào người dùng chọn quyền riêng tư sẽ hạ thấp mức độ cung cấp quyền riêng tư, vì phần lớn người dùng sẽ chọn sự tiện lợi. 

Quyền riêng tư tùy ý có xu hướng ít được sử dụng, và quyền riêng tư ít được sử dụng là quyền riêng tư yếu. Monero loại bỏ biến số đó hoàn toàn Riêng tư không phải là thứ bạn chọn tham gia; nó là điều kiện nền tảng của mạng lưới. Mọi giao dịch đóng góp vào cùng một tập hợp ẩn danh. Mọi người dùng củng cố các đảm bảo quyền riêng tư như nhau. Không có sự phân mảnh, không có rò rỉ, không phụ thuộc vào hành vi. Theo phân tích từ các công ty như Chainalysis, thiết kế này khiến việc lần theo giao dịch một cách nhất quán trở nên khó khăn hơn so với các hệ thống vẫn duy trì sự minh bạch. Đây không chỉ là sự khác biệt kỹ thuật. Đây là sự khác biệt về kinh tế. Thị trường không thưởng cho các tính năng. Họ thưởng những đặc tính không thể bị thay thế. Quyền riêng tư bắt buộc là một trong những đặc tính đó. Phần phản biện là dễ đoán và, ở mức độ nào đó, hợp lý. 

Zcash tương thích hơn với quy định. Nó có thể tích hợp vào môi trường của các tổ chức. Nó không kích hoạt mức độ kháng cự tương tự từ các sàn giao dịch hoặc khung tuân thủ. Điều này được chuyển hóa thành khả năng tiếp cận tốt hơn và, về mặt lý thuyết, một con đường rõ ràng để chấp nhận. Nhưng khả năng tiếp cận không phải là nhu cầu. Lược đồ đầu tư của Zcash dựa nhiều vào giả định rằng các tổ chức sẽ chấp nhận tài sản được bảo vệ quyền riêng tư một cách có ý nghĩa. Cho tới nay, điều này chưa hình thành quy mô. Dữ liệu từ các công ty như CoinShares cho thấy dòng vốn tổ chức vẫn tập trung vào một số tài sản hẹp, chủ yếu Bitcoin và Ethereum. Các đồng tiền quyền riêng tư vẫn chỉ là phân bổ phụ. Đồng thời, Monero đã theo đuổi một quỹ đạo hoàn toàn khác. Nó đã đối mặt với việc bị đưa ra khỏi danh sách, bị hạn chế, và tăng cường sự giám sát của cơ quan quản lý, bao gồm các hành động của các sàn giao dịch như Binance và Kraken ở một số khu vực. Về bề ngoài, điều đó trông có vẻ tiêu cực. Ít tiếp cận, ít thanh khoản, ít sự nhìn thấy. Khi một tài sản giải quyết một vấn đề thực sự, hạn chế tiếp cận không loại bỏ được nó.

 Nó buộc người dùng đẩy việc sử dụng sang các kênh khác. Đây không phải là đặc điểm riêng của tiền điện tử. Đây là một mô hình lặp lại trong lịch sử tài chính. Nhu cầu không biến mất dưới áp lực, nó di chuyển đến nơi khác. Việc giới thiệu Patriot Act là một điểm tham chiếu hữu ích. Tăng cường giám sát tài chính không loại bỏ nhu cầu quyền riêng tư. Nó thay đổi nơi và cách mà nhu cầu đó được thể hiện. Đây là điểm mà sự định giá sai của thị trường trở nên rõ ràng. Monero đang bị định giá thấp vì nó khó kiểm soát và khó tiếp cận hơn, trong khi các đặc tính này lại gắn với giá trị của nó. Càng bị hạn chế môi trường tài chính, quyền riêng tư được bảo vệ càng có giá trị. Trong khi đó, Zcash đang được định vị là một tiêu chuẩn tương lai về quyền riêng tư cho các tổ chức, nhưng tương lai đó dựa trên một chuỗi giả định chưa được xác thực. Nó giả định rằng các tổ chức sẽ yêu cầu quyền riêng tư ở cấp độ tài sản thay vì ở cấp độ hạ tầng. Nó giả định rằng người dùng sẽ nhất quán chọn giao dịch shield. Nó giả định rằng các khung pháp lý sẽ tích cực hỗ trợ quyền riêng tư có chọn lọc thay vì tối thiểu nó. Đó là những giả định khả thi, nhưng chưa được xác nhận trên thực tế. Một cách đánh giá cân bằng đòi hỏi thừa nhận rằng mô hình của Monero cũng có những hạn chế. Việc bất tương thích với hệ thống quản lý ngăn cản tích hợp vào hạ tầng tài chính chính quy. Điều đó hạn chế tầm nhìn của nó và làm giảm khả năng tham gia của các tổ chức. 

Sự linh hoạt của Zcash giải quyết vấn đề này, và nếu sự rõ ràng về quy định tiến triển theo hướng ủng hộ quyền riêng tư được kiểm soát, nó có thể được hưởng lợi đáng kể từ vị trí đó. Nếu quỹ đạo tiếp tục hướng tới sự giám sát ngày càng nghiêm ngặt, tuân thủ chặt chẽ và tăng cường theo dõi hoạt động trên chuỗi, thì các hệ thống bảo đảm quyền riêng tư theo mặc định có thể sẽ có nhu cầu mạnh hơn về mặt cấu trúc. Ngược lại, nếu thị trường tiến tới tích hợp được quản lý mà quyền riêng tư được cho phép nhưng có kiểm soát, thì các hệ thống như Zcash có thể tìm được vai trò của mình. Một cách đánh giá thực tế divergence này là qua các tín hiệu có thể quan sát được. Nếu hạn chế hoạt động blockchain minh bạch tiếp tục tăng lên, cho dù thông qua chính sách trao đổi, thực thi quy định hay yêu cầu giám sát, thì nhu cầu cho Monero sẽ tăng lên tương tự, ngay cả khi nhu cầu đó không được nhìn thấy đầy đủ trong dữ liệu thị trường thông thường. 

Nếu dòng vốn tổ chức bắt đầu chảy vào tài sản được bảo vệ quyền riêng tư và việc sử dụng giao dịch shield tăng lên liên tục, thì vị thế của Zcash sẽ trở nên đáng tin cậy hơn. Kết luận không phải là chọn người chiến thắng. Nó là hiểu rằng thị trường đang định giá hai tương lai khác nhau đồng thời. Một tương lai quyền riêng tư bị giới hạn và trở nên có giá trị hơn, và một tương lai quyền riêng tư được tích hợp và kiểm soát. Hiện tại, sự khác biệt đó chưa phản ánh đầy đủ trong định giá. Và đó là nơi có cơ hội — và rủi ro — tồn tại.