ADB: Xung đột Trung Đông là một phép thử khắc nghiệt đối với kinh tế châu Á

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) ngày 10/4 cảnh báo tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế thành viên khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể chậm lại trong năm nay do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu.

Xung đột Trung Đông tạo “phép thử khắc nghiệt” với kinh tế châu Á

Chủ tịch ADB Masato Kanda cho rằng cuộc khủng hoảng là một “phép thử khắc nghiệt” đối với tiến trình đi lên của kinh tế khu vực, khi xung đột làm gia tăng bất ổn trong bối cảnh bức tranh toàn cầu vốn đã mong manh.

Theo báo cáo Triển vọng Phát triển Châu Á mới nhất, ADB xây dựng các kịch bản dự báo dựa trên thời gian xung đột kéo dài.

Dự báo tăng trưởng theo các kịch bản

Trong kịch bản cơ sở, với giả định giá dầu dần ổn định và quay về ngưỡng trước xung đột vào cuối năm, tăng trưởng của khu vực dự kiến giảm từ 5,4% năm 2025 xuống 5,1% năm 2026.

Nếu các hành động quân sự kéo dài đến hết quý 3/2026, tăng trưởng có thể chỉ còn 4,7%.

ADB cũng nêu trường hợp xung đột kéo dài tới một năm: khi đó, tăng trưởng của khu vực có thể mất khoảng 1,3 điểm phần trăm trong giai đoạn 2026-2027.

Áp lực lạm phát gia tăng

Đi kèm với rủi ro tăng trưởng suy giảm là áp lực lạm phát. ADB dự báo lạm phát tại các nền kinh tế thành viên châu Á có thể tăng lên 5,6% nếu xung đột kéo dài, so với mức 3,0% của năm 2025.

Ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất, lạm phát vẫn được dự báo ở mức khoảng 3,6%.

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được đánh giá là mong manh

Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB Albert Park lưu ý về thỏa thuận ngừng bắn hai tuần vừa đạt được giữa Mỹ và Iran. Ông cho rằng lệnh ngừng bắn hiện rất mong manh và thị trường không kỳ vọng nó sẽ kéo dài đủ lâu để cải thiện đáng kể triển vọng tăng trưởng của khu vực.

Hệ quả lan sang nhiều ngành

Báo cáo cho thấy tác động của xung đột Trung Đông có thể lan sang nhiều ngành công nghiệp then chốt.

Trước hết là nông nghiệp, do chi phí sản xuất và giá thực phẩm dự kiến tăng khi khu vực phụ thuộc lớn vào nguồn phân bón như urê và amoniac từ Trung Đông.

Tiếp theo là ngành công nghệ cao, nơi sản lượng bán dẫn có thể bị sụt giảm do gián đoạn nguồn cung các nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho sản xuất chip, gồm helium, lưu huỳnh và các sản phẩm hóa dầu.

Ngoài ra, ngành du lịch cũng có thể chịu tác động tiêu cực khi tâm lý lo ngại rủi ro làm đảo lộn các hoạt động đi lại trên toàn thế giới.

Dự báo cho một số đầu tàu kinh tế và khu vực

Với Trung Quốc, tăng trưởng được dự báo giảm từ 5,0% năm 2025 xuống 4,6% năm 2026 do tiêu dùng nội địa yếu.

Đối với Ấn Độ, tăng trưởng năm 2026 được dự báo ở mức 6,9%, thấp hơn 7,6% của năm 2025 do các bất lợi từ môi trường bên ngoài.

Ở nhóm nền kinh tế phát triển trong khu vực, tăng trưởng chung dự kiến giảm từ 2,5% năm 2025 xuống 2,2% năm 2026 do sự giảm tốc của Hong Kong (Trung Quốc), Nhật Bản và Singapore.

Riêng khu vực Đông Nam Á, tăng trưởng được dự báo giảm nhẹ từ 4,8% năm 2025 xuống 4,7% năm 2026.

Khuyến nghị chính sách từ ADB

Trước bối cảnh khó khăn, ADB khuyến cáo các nước không nên thắt chặt chính sách tiền tệ quá mạnh tay hoặc áp đặt kiểm soát giá cả một cách cực đoan.

Thay vào đó, ADB đề xuất sử dụng các biện pháp tài khóa có mục tiêu và có giới hạn thời gian để hỗ trợ nền kinh tế. Đồng thời, các nước cần đẩy nhanh đa dạng hóa nguồn năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng điện nhằm giảm mức độ dễ bị tổn thương trước các cú sốc địa chính trị trong tương lai.