Các dự án thuộc Đề án ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội vùng chuyển dân sông Đà tại Phú Thọ mới giải ngân 37,85% kế hoạch vốn kéo dài sang năm 2026. Vướng mắc mặt bằng, giá vật liệu và thời tiết đang ảnh hưởng đến tiến độ nhiều công trình.
Hàng loạt khó khăn ảnh hưởng tiến độ giải ngân
Theo Ban Quản lý dự án khu vực Hòa Bình (tỉnh Phú Thọ), các công trình thuộc Đề án ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội vùng chuyển dân sông Đà được triển khai tại 21 đơn vị hành chính cấp xã, với tổng mức đầu tư 4.053,256 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương bố trí 2.988,431 tỷ đồng, vốn lồng ghép từ các chương trình là 1.064,825 tỷ đồng.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, tổng vốn được giao thực hiện Đề án đạt 1.766,519 tỷ đồng. Lũy kế đến hết ngày 31/1/2026, các dự án đã giải ngân 1.331,885 tỷ đồng.
Đối với phần vốn năm 2025 được phép kéo dài thời gian giải ngân sang năm 2026, tổng kế hoạch vốn là 402,131 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến ngày 30/9/2026, số vốn giải ngân mới đạt 152,188 tỷ đồng, tương đương 37,85%.
Tiến độ giải ngân chịu tác động từ nhiều yếu tố, trong đó có những vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng. Bên cạnh đó, giá xăng dầu, vật liệu xây dựng và chi phí vận chuyển tăng khiến chi phí thi công chịu thêm áp lực. Thời tiết mưa nhiều cũng làm gián đoạn một số hạng mục, đặc biệt là thi công mặt đường.
Một trong những công trình có quy mô vốn lớn thuộc Đề án là dự án nâng cấp đường liên xã Vầy Nưa - Tiền Phong. Công trình có tổng mức đầu tư 400 tỷ đồng, sử dụng vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021 - 2025, chiều dài gần 24,8km, đi qua địa bàn hai xã Đà Bắc và Tiền Phong. Dự án được khởi công từ tháng 2/2023.
Đến nay, công tác thu hồi đất đạt 46,87/47,31ha; chiều dài mặt bằng đã bàn giao đạt 24,561/24,787km, tương đương 99,6%. Tuy nhiên, vẫn còn một vị trí dài khoảng 86m chưa thể giải quyết do một hộ dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ và tiếp tục kiến nghị về đơn giá.
Trước đó, việc xác định nguồn gốc đất tại một số vị trí cũng gặp khó khăn do tình trạng chồng lấn hoặc thông tin cấp đất không phù hợp với bản đồ 672.
Theo ông Ngô Thanh Pho, Chỉ huy trưởng dự án, trao đổi với PV Báo Xây dựng ngày 6/11, giá trị khối lượng thi công đã thực hiện đạt khoảng 189,4 tỷ đồng, bằng 60% giá trị hợp đồng 316,449 tỷ đồng. Giá trị giải ngân lũy kế đạt 188,519 tỷ đồng, tương đương 59,6% giá trị hợp đồng.
Về khối lượng xây lắp, nhà thầu đã hoàn thành nền đường khoảng 23,5/24,787km và thảm mặt đường được 13,787km. Các hạng mục còn lại tập trung vào hoàn thiện lớp cấp phối đá dăm, chuẩn bị thảm bê tông nhựa đoạn Km20 - Km25, thi công tường chắn đất tại Km20+100 - Km20+233,4. Tại đoạn Km15 - Km20, các đơn vị đang triển khai đào hạ nền, thi công cống thoát nước ngang đường và móng cấp phối đá dăm.
Do tuyến đường vẫn được khai thác trong thời gian thi công, nhà thầu phải bố trí các mũi thi công phù hợp với lưu lượng phương tiện. Một số công việc được tổ chức vào buổi tối, thời điểm mật độ giao thông thấp, nhằm tận dụng thời gian và điều kiện thời tiết thuận lợi. Biển báo, rào chắn và lực lượng điều tiết giao thông được bố trí tại công trường để hạn chế nguy cơ mất an toàn.
Nhiều công trình tăng tốc trong những tháng cuối năm
Ngoài tuyến Vầy Nưa - Tiền Phong, dự án đường liên xã từ xóm Thung, xã Mường Hoa, đến xóm Dài, xã Thung Nai cũng đang được triển khai. Theo Ban Quản lý dự án khu vực Hòa Bình, khối lượng thi công đạt khoảng 67,5% giá trị hợp đồng, trong khi mặt bằng đã bàn giao 6,3/6,428km, tương đương khoảng 98%.
Trên công trường, nhà thầu đang chuẩn bị thi công bê tông mặt đường đoạn Km1+600 - Km2+000, triển khai hệ thống cống tại đoạn Km2+000 - Km3+000 và phá đá nền đường ở vị trí Km3+800 - Km4+000.
Đối với dự án Vầy Nưa - Tiền Phong, các đơn vị đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ công trình trước ngày 30/12/2026, giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao và đưa tuyến đường vào khai thác từ tháng 1/2027.
Để đạt mục tiêu này, chủ đầu tư và nhà thầu đang tập trung xử lý phần mặt bằng còn tồn tại, đồng thời điều chỉnh kế hoạch thi công theo diễn biến thời tiết. Những hạng mục đủ điều kiện được ưu tiên triển khai nhằm hạn chế thời gian chờ đợi và tránh ảnh hưởng dây chuyền đến các công việc tiếp theo.
Với các dự án còn lại thuộc Đề án, yêu cầu đặt ra là tăng cường phối hợp giữa chủ đầu tư, nhà thầu và chính quyền địa phương trong xử lý bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng. Các đơn vị thi công cần chủ động nguồn vật liệu, nhân lực và thiết bị để hạn chế gián đoạn công trường.
Bên cạnh tiến độ xây lắp, công tác nghiệm thu và hoàn thiện hồ sơ thanh toán khối lượng cũng cần được đẩy nhanh. Đây là khâu quan trọng để chuyển khối lượng hoàn thành thành giá trị giải ngân thực tế, góp phần nâng cao tỷ lệ sử dụng vốn đầu tư công của Đề án.
Việc hoàn thành các tuyến giao thông sẽ góp phần cải thiện khả năng kết nối giữa các khu dân cư, tạo điều kiện đi lại và vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn cho người dân vùng chuyển dân sông Đà.
