Nghệ An: Các hợp tác xã chuyển từ gia công sang tham gia trực tiếp vào chuỗi xuất khẩu

Nghệ An đang thúc đẩy khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã phát triển gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và hỗ trợ xuất khẩu, nhiều sản phẩm OCOP, nông sản và hàng thủ công của các hợp tác xã trong tỉnh đã tiếp cận được cả thị trường trong nước và nước ngoài.

Gần đây, tỉnh Nghệ An tổ chức hội nghị xúc tiến thương mại, phát triển thị trường gắn với xuất khẩu hàng hóa khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã năm 2026.

Quy mô hợp tác xã và kết quả hoạt động

Trong những năm qua, khu vực kinh tế tập thể, nòng cốt là các hợp tác xã, được tỉnh Nghệ An quan tâm hỗ trợ bằng nhiều chủ trương, chính sách phát triển. Đến nay, toàn tỉnh có 935 hợp tác xã, trong đó 730 hợp tác xã hoạt động trong nông nghiệp và 205 hợp tác xã hoạt động phi nông nghiệp.

Hiện có 578 hợp tác xã hoạt động hiệu quả, chiếm 61,8% tổng số hợp tác xã toàn tỉnh. Nghệ An cũng có 150 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao và 120 hợp tác xã có sản phẩm đạt chuẩn OCOP với 224 sản phẩm. Khoảng 280 hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, cao hơn mức bình quân chung của cả nước.

Về hiệu quả kinh doanh, doanh thu bình quân của mỗi hợp tác xã đạt hơn 1,8 tỷ đồng/năm, lợi nhuận bình quân khoảng 218,6 triệu đồng/năm.

Tiếp cận thị trường trong và ngoài nước từ sản phẩm OCOP

Nhiều sản phẩm OCOP của hợp tác xã Nghệ An đã từng bước khẳng định thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu. Một số mặt hàng như chè búp, nước mắm và sản phẩm chế biến nông sản đã có mặt tại các thị trường Tây Á, Lào, Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều quốc gia châu Âu như Pháp, Đức, Hà Lan, Thụy Điển, Đan Mạch.

Bên cạnh đó, nhiều hợp tác xã đã đầu tư ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới mẫu mã và nâng cao chất lượng sản phẩm để mở rộng liên kết sản xuất. Một số mô hình tiêu biểu gồm: Hợp tác xã Sen Quê Bác, Hợp tác xã Chanh Nam Kim, Hợp tác xã Dược liệu Pu Mat, Hợp tác xã cây con Chi Khê và Hợp tác xã nông sản xanh Đá Hàn.

Đối với nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ, dệt thổ cẩm, mây tre đan, sợi dứa, rau củ và hải sản, các hợp tác xã của Nghệ An cũng đã tiếp cận được nhiều thị trường nước ngoài. Tuy vậy, phần lớn hợp tác xã hiện vẫn chủ yếu tham gia theo hình thức gia công hoặc trung gian, chưa trực tiếp đứng ra xuất khẩu sản phẩm.

Tăng kết nối cung cầu, hướng tới xuất khẩu bền vững

Liên minh Hợp tác xã Nghệ An phối hợp với các ngành và địa phương đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ hợp tác xã tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, đã có hơn 50 biên bản ghi nhớ hợp tác được ký kết giữa các hợp tác xã trong và ngoài tỉnh với doanh nghiệp và hệ thống siêu thị.

Một số mô hình liên kết tiêu thụ được nêu gồm: Hợp tác xã Quỳnh Liên liên kết với siêu thị Lotte; Hợp tác xã Sen Quê Bác hợp tác với siêu thị Go! Vinh.

Trong giai đoạn triển khai, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Nghệ An đã tổ chức và phối hợp tổ chức 43 hoạt động xúc tiến thương mại, bao gồm hội nghị kết nối cung cầu, hội chợ OCOP, hội chợ nông sản vùng miền và nhiều chương trình xúc tiến thương mại ngoài tỉnh. Hơn 200 lượt hợp tác xã tham gia quảng bá sản phẩm tại các hội chợ trong và ngoài tỉnh.

Tại hội nghị, Liên minh Hợp tác xã các tỉnh, thành phố ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác. Đồng thời, các hợp tác xã và doanh nghiệp thực hiện ký kết hợp đồng nguyên tắc, thỏa thuận liên kết tiêu thụ và phát triển thị trường sản phẩm.

Định hướng và kiến nghị tại hội nghị

Phát biểu tại hội nghị, Phó UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ ghi nhận kết quả mà Liên minh Hợp tác xã tỉnh đạt được trong công tác xúc tiến thương mại thời gian qua, góp phần quảng bá và kết nối tiêu thụ sản phẩm cho hợp tác xã, tổ hợp tác và làng nghề trên địa bàn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đề nghị thời gian tới cần tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, tăng cường liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp để nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tham gia sâu hơn vào thị trường xuất khẩu.

Về phía các hợp tác xã, cần chủ động đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng và mẫu mã sản phẩm; tích cực tham gia các hoạt động kết nối cung cầu, hội chợ, triển lãm để mở rộng thị trường.

Đồng thời, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Nghệ An tiếp tục phối hợp với các sở, ngành tham mưu cơ chế, chính sách hỗ trợ xúc tiến thương mại, xây dựng chuỗi liên kết vùng miền và tạo điều kiện để các sản phẩm hợp tác xã Nghệ An phát triển bền vững, hướng tới xuất khẩu trực tiếp trong thời gian tới.