Tập đoàn Toyota Motor cùng các đơn vị thành viên đang đẩy nhanh lộ trình thoái vốn toàn diện tại các doanh nghiệp đối tác.
Báo cáo tài chính tính đến hết tháng 3/2026 cho thấy, có 8 doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Toyota, bao gồm công ty mẹ Toyota Motor cùng hai nhà cung ứng linh kiện lớn là Denso và Aisin, đã hoàn tất việc bán ra lượng cổ phiếu trị giá 935,3 tỷ yên, tương đương khoảng 5,8 tỷ USD. Nếu cộng thêm 1.140 tỷ yên từ năm tài chính trước đó, tổng giá trị thoái vốn của nhóm này trong hai năm qua đã lên tới gần 2.100 tỷ yên.
Riêng trong năm tài chính vừa qua, các công ty trong tập đoàn đã rút vốn khỏi 44 doanh nghiệp. Lượng đơn vị mà hệ sinh thái này còn nắm giữ cổ phần hiện giảm xuống con số 94, chỉ bằng một phần ba so với giai đoạn cách đây bốn năm. Mục tiêu cốt lõi của chiến dịch tái cơ cấu này là giải phóng các nguồn lực tài chính bị đóng băng để tập trung đầu tư vào các mảng công nghệ tăng trưởng mới, đồng thời tối ưu hóa lợi ích cho các cổ đông.
Toyota Motor đã tất toán toàn bộ số cổ phần tại Panasonic Holdings và giảm tỷ lệ sở hữu tại tập đoàn viễn thông KDDI thông qua đợt mua lại cổ phiếu của đơn vị này. Ở nhóm linh kiện, Denso rút vốn hoàn toàn khỏi nhà sản xuất chip Renesas Electronics cùng hãng phụ tùng ô tô Aisan Industry. Trong khi đó, Aisin cũng bán sạch cổ phần tại nhà sản xuất xe Suzuki Motor và tập đoàn vật liệu xây dựng Lixil.
Danh sách các đơn vị tham gia làn sóng thoái vốn này trong năm tài chính vừa qua còn có Jtekt, Toyota Boshoku, Toyoda Gosei, Aichi Steel và Toyota Tsusho. Tiến trình này thực chất đã được kích hoạt từ năm 2023 và tiếp tục được đẩy mạnh thông qua thương vụ tư nhân hóa Toyota Industries do Toyota Motor điều phối, dẫn đến việc hàng loạt công ty thành viên đồng loạt bán ra cổ phiếu của đơn vị này.
Hoạt động tái cấu trúc vốn diễn ra trong bối cảnh các mã cổ phiếu ngành ô tô Nhật Bản đang chịu áp lực lớn và có hiệu suất kém hơn mặt bằng chung toàn thị trường do những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông. Tính đến cuối tháng 6, trong khi chỉ số Nikkei tăng tới 73% so với cùng kỳ năm trước, cổ phiếu của Toyota chỉ ghi nhận mức tăng khiêm tốn 9%, còn thị giá của Denso thậm chí sụt giảm 4%.
Giới đầu tư quốc tế hiện dồn sự chú ý vào quy mô và đích đến tiếp theo của chiến dịch xóa bỏ sở hữu chéo này. Số liệu chứng khoán cuối tháng 3/2026 cho thấy, Denso vẫn đang nắm giữ 3,45% cổ phần tại Toyota Motor, tương đương 1.400 tỷ yên và chiếm gần 30% tổng tài sản ròng của doanh nghiệp này. Song song đó, Aisin cũng sở hữu 1,33% cổ phần tại công ty mẹ với giá trị thị trường ước tính khoảng 560 tỷ yên.
Mặc dù ban lãnh đạo các công ty thành viên khẳng định việc nắm giữ cổ phiếu Toyota Motor phục vụ mục đích liên kết chiến lược thay vì sở hữu chéo đơn thuần, song các chuyên gia phân tích tài chính tại Tokai Tokyo Intelligence Laboratory nhận định rằng, áp lực từ thị trường chứng khoán đối với việc xử lý số cổ phần này vẫn rất lớn. Cách thức các nhà cung cấp phân phối lượng cổ phiếu còn lại của công ty mẹ sẽ là yếu tố then chốt định hình dòng tiền của tập đoàn trong thời gian tới.
