Ma lực hấp dẫn của các mô hình đa cấp tiền ảo và các vụ lừa đảo liên quan

Trong những tháng đầu năm 2026, cơ quan chức năng phát hiện và triệt phá nhiều mô hình tiền số núp bóng đa cấp, làm rõ quy mô huy động vốn và mức độ tinh vi của các kịch bản lừa đảo. Nổi bật là vụ việc liên quan nhóm đa cấp tiền ảo DRK bị khởi tố ngày 30-03-2026 tại Thanh Hóa, cùng với các trường hợp tương tự như Merry Trade và Heliwin.

Khởi tố nhóm đa cấp tiền ảo DRK

Ngày 30-03-2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố vụ án liên quan các hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Các đối tượng bị bắt tạm giam để điều tra gồm Xiang Guoquan (quốc tịch Trung Quốc), Võ Tấn Hiệp và Trần Việt Huy.

Merry Trade: quảng bá hệ sinh thái, tạo “điểm” ảo và khóa rút tiền

Theo nội dung được nêu, nhóm lừa đảo thành lập một ứng dụng mang tên Merry Trade và quảng bá rầm rộ trên mạng xã hội cũng như tại các hội thảo ở các khách sạn sang trọng tại nhiều địa phương. Sau khi người tham gia nạp tiền (USDT) để quy đổi thành “điểm” trên ứng dụng, các “điểm” này được mô tả là chỉ là những con số ảo do bộ phận kỹ thuật của Xiang Guoquan tự tạo ra, không có giá trị thực tế.

Ở giai đoạn đầu, nhóm cho phép rút một số tiền mặt nhỏ nhằm tạo niềm tin. Khi người chơi nộp các khoản lớn, các đối tượng sử dụng các chiêu như “nâng cấp hệ thống” hoặc “lỗi kỹ thuật” để khóa tài khoản và chiếm đoạt tài sản.

Chị P.T.O (trú xã Quý Lộc, Thanh Hóa) là một nạn nhân của Merry Trade. Chị đầu tư 15.000 USDT (tương đương khoảng 378 triệu đồng). Với số tiền này, chị được thông báo đủ điều kiện “nâng cấp hệ thống” và mở văn phòng đại diện Merry Trade tại Thanh Hóa.

Tuy nhiên, sau khi chuyển tiền, chị O không thể rút vốn như cam kết. Ứng dụng Merry Trade sau đó không thể đăng nhập, các nhóm Zalo liên quan bị xóa toàn bộ dữ liệu, còn những người từng tư vấn, dẫn dắt thì đồng loạt chặn liên lạc. “Hệ sinh thái” được quảng bá như cơ hội làm giàu nhanh chóng biến mất.

Heliwin: hứa lợi nhuận cao, thúc ép nâng gói và kéo dòng tiền mới

Một kịch bản tương tự được nêu trong trường hợp hệ sinh thái tiền số Heliwin. Năm 2023, chị Nguyễn Thị T. ở Hải Phòng được người quen giới thiệu về một “cơ hội đầu tư” mới. Theo lời quảng bá, chỉ cần bỏ ra khoảng 10 triệu đồng, tiền trong ứng dụng sẽ “tự sinh sôi”, tạo thu nhập thụ động ổn định. Lợi nhuận được hứa hẹn lên tới 6% mỗi tháng, tương đương hơn 70% mỗi năm.

Trong giai đoạn đầu, ứng dụng liên tục hiển thị lợi nhuận tăng đều theo ngày, khiến chị T tin rằng dự án đang vận hành thật. Khi đã tạo được “mồi”, những người dẫn dắt bắt đầu thúc ép chị T nâng cấp gói đầu tư, khẳng định đầu tư nhỏ lợi nhuận không đáng kể và muốn giàu phải “vào gói lớn”, “đi cùng hệ sinh thái”, “theo đội nhóm”.

Từ vốn ban đầu nhỏ, chị T dần nâng mức đầu tư. Vợ chồng chị bán 2 lô đất và vay thêm từ gia đình. Cùng với việc “nâng gói”, lợi nhuận hiển thị trên ứng dụng cũng tăng mạnh hơn, củng cố niềm tin rằng mình đang đi đúng hướng.

Ngoài yếu tố tiền bạc, nội dung mô tả còn nhấn mạnh cách xây dựng hình ảnh hào nhoáng quanh HelWin như hội thảo, gặp gỡ, dã ngoại; các thông điệp về “tự do tài chính”; và việc khen tặng người tham gia như “đối tác chiến lược”.

Quy mô lôi kéo và số liệu thiệt hại theo cơ quan chức năng

Theo thông tin từ cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai được nêu trong bài, đường dây Heliwin đã lôi kéo khoảng 39.682 người tham gia, với tổng số tiền giao dịch ước tính lên tới khoảng 10.000 tỷ đồng. Nhóm bị cáo buộc lợi nhuận bất chính khoảng 780 tỷ đồng; đồng thời cơ quan chức năng đã phong tỏa, tạm giữ nhiều tài sản và tài khoản trị giá hơn 400 tỷ đồng.

Khi hệ thống sụp đổ, nhà đầu tư không còn thấy “lợi nhuận 6% mỗi tháng”, mà chỉ còn thực tế như tài khoản không thể rút, nhóm chat biến mất, người dẫn dắt bặt vô âm tín; các cam kết “an toàn tuyệt đối” được cho là không còn giá trị.

ONUS và chuỗi hệ sinh thái tiền ảo: từ phát hành đến thao túng giao dịch

Nội dung cũng cho rằng Hel iwin, Merry Trade chỉ là các lát cắt trong bức tranh lớn của thị trường tiền số và đa cấp tại Việt Nam, khi các mô hình liên tục đổi tên, đổi vỏ bọc nhưng vẫn theo bản chất lấy tiền của người sau trả cho người trước để tạo lợi nhuận ảo và duy trì niềm tin.

Mới đây, cơ quan chức năng bắt giữ Vương Lê Vĩnh Nhân cùng nhiều đồng phạm. Nhân và các trợ thủ bị cáo buộc lập 52 công ty, vận hành hệ sinh thái tiền ảo ONUS, huy động hàng tỷ USD và chiếm đoạt hàng chục nghìn tỷ đồng. Cơ quan điều tra xác định từ năm 2018, Vương Lê Vĩnh Nhân và Trần Quang Chiến thành lập tiền ảo VNDC và sàn ONUS; sau đó cùng Ngô Thị Thảo và một số người liên quan phát triển hệ sinh thái, tạo lập các đồng tiền như VNDC, ONUS, HNG... để phát hành và bán cho nhà đầu tư thông qua sàn ONUS.

Ngoài các đồng tiền do nhóm tự tạo, sàn ONUS còn niêm yết gần 600 dự án tiền ảo khác. Với khối lượng giao dịch lớn, dòng tiền hàng tỷ USD được luân chuyển qua hệ thống này. Đến nay, sàn ONUS được cho là có khoảng 5,5 triệu tài khoản.

Để thu hút người tham gia, nhóm đưa ra các gói đầu tư với lãi suất cao, trả lãi bằng tiền ảo, quảng bá lợi nhuận và xây dựng mạng lưới “chân rết” để kéo thêm người tham gia theo mô hình đa cấp. Tuy nhiên, cơ quan điều tra cho rằng những người liên quan đã can thiệp hệ thống, tạo lệnh mua bán ảo nhằm thao túng giá các đồng tiền niêm yết; người tham gia có thể thua lỗ nhưng tưởng là biến động thị trường, trong khi giá trị bị điều khiển bằng kỹ thuật.

Nhận định về rủi ro hệ thống và khuyến nghị thận trọng

Nội dung dẫn quan điểm cho rằng các mô hình tiền số đa cấp vận hành bằng cách xây dựng niềm tin, tạo ra hệ giá trị và cộng đồng, khiến người tham gia không chỉ kỳ vọng kiếm tiền mà còn tin vào khả năng thay đổi cuộc sống. Khi bị cuốn vào vòng lặp, người tham gia có thể tự nguyện nộp tiền, kéo người thân và bảo vệ hệ thống trước các cảnh báo.

Từ góc độ kinh tế – xã hội, bài viết nêu đây không chỉ là các vụ án hình sự đơn lẻ mà còn là rủi ro tài chính mang tính hệ thống, có thể ảnh hưởng đến cộng đồng thông qua thiệt hại tài sản, đổ vỡ quan hệ, xói mòn niềm tin xã hội và làm méo mó môi trường đầu tư.

Trong bối cảnh thị trường tài sản số còn nhiều vùng xám, nội dung cho rằng khoảng trống kiến thức và thiếu kênh kiểm chứng bị lợi dụng để dựng ứng dụng, phát hành token và xây dựng hệ sinh thái không có giá trị thực, sau đó hút dòng tiền bằng các lời hứa lợi nhuận cao. Việc rút ruột hoặc sập hệ thống có thể xảy ra.

Bài viết cũng nêu trường hợp ông Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) bị khởi tố và bắt tạm giam về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trong một buổi trò chuyện trực tuyến ngày 26-9-2025, ông được dẫn lời nhận định rằng 99% các dự án tiền số đều thất bại, vận hành theo kiểu “khởi nghiệp ngược đời”, thiếu ứng dụng thực tiễn và tiềm ẩn rủi ro hệ thống. Ông mô tả thủ đoạn “tự hack” nhằm hợp thức hóa việc biến mất tài sản nhà đầu tư.

Từ các vụ việc được nêu, bài viết nhấn mạnh người dân cần thận trọng trước lời mời gọi đầu tư hứa hẹn lợi nhuận cao, cam kết chắc chắn, trả thưởng theo tuyến hoặc yêu cầu lôi kéo thêm người tham gia. Việc trang bị kiến thức tài chính cơ bản, kiểm chứng pháp lý dự án và không đặt niềm tin vào các hội thảo hào nhoáng hay các con số hiển thị trên ứng dụng được xem là yếu tố then chốt để tránh trở thành nạn nhân.