Hà Nội đang xem xét kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 8 qua Bắc Ninh đến sân bay Gia Bình, đồng thời nghiên cứu phương án kết nối trực tiếp với trung tâm Thủ đô để hạn chế hành khách phải chuyển tuyến nhiều lần.
Nghiên cứu mở rộng tuyến metro số 8 qua Bắc Ninh
Tại cuộc họp về kết nối giao thông với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình sáng 29/10, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết thành phố đang nghiên cứu phương án kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 8 qua Bắc Ninh đến sân bay. Hai địa phương cơ bản thống nhất về hướng kết nối, song phương án hiện nay vẫn chưa đáp ứng thuận tiện việc đi lại đến một số khu vực trung tâm Hà Nội do hành khách có thể phải chuyển sang tuyến khác.
Để đánh giá phương án, Hà Nội đang xem xét thuê đơn vị tư vấn độc lập rà soát hướng tuyến và dự báo lưu lượng hành khách. Thành phố cũng cần tính toán khả năng kết nối với các tuyến đường sắt khác, vị trí nhà ga và các đầu mối trung chuyển, bảo đảm hành trình phù hợp với nhu cầu thực tế.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã bố trí ga đường sắt trong khu vực sân bay. Do đó, việc kết nối tuyến đường sắt đô thị từ Hà Nội qua Bắc Ninh đến nhà ga này cần được nghiên cứu đồng bộ với quy hoạch cảng hàng không và mạng lưới đường sắt.

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình dự kiến đạt công suất 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030. Đến năm 2050, các chỉ tiêu này dự kiến tăng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Hệ thống giao thông phục vụ sân bay đang được nghiên cứu theo các hướng kết nối với Hà Nội, Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, Hải Phòng và Quảng Ninh. Các phương án bao gồm đường bộ, đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt liên vùng.
Tuyến đường sắt đô thị số 8 hiện có chiều dài khoảng 91 km, kết nối Hòa Lạc qua Sơn Đồng, Mai Dịch (Vành đai 3), Lĩnh Nam đến Dương Xá. Tổng mức đầu tư đoạn tuyến thuộc Hà Nội khoảng 317.393 tỷ đồng. Đây là tuyến metro dài nhất trong quy hoạch của thành phố, dự kiến hoàn thành năm 2030.
Yêu cầu kết nối trực tiếp với trung tâm Hà Nội
Tại cuộc họp, Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Thứ trưởng Bộ Công an, đề nghị các cơ quan liên quan nghiên cứu phương án đường sắt kết nối trực tiếp, thuận tiện giữa sân bay Gia Bình và trung tâm Hà Nội. Theo ông, cần hạn chế hành trình vòng hoặc phải chuyển qua nhiều tuyến, nhất là với hành khách quốc tế mang theo hành lý.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh và các bộ, ngành rà soát tổng thể mạng lưới giao thông kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô, vùng Thủ đô và các trung tâm kinh tế.
Việc rà soát cần làm rõ sự liên kết giữa sân bay với hệ thống đường bộ, đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng và các đầu mối giao thông, logistics. Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng tổng hợp danh mục công trình, thứ tự ưu tiên, phân kỳ đầu tư, nhu cầu vốn, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.
Đối với Hà Nội, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu mạng lưới đường sắt đô thị trong mối liên hệ với đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng và các loại hình vận tải khác; đồng thời xác định phương án kết nối sân bay Gia Bình, sân bay Nội Bài với trung tâm thành phố. Tuyến số 8 và các tuyến liên quan cần được rà soát về hướng tuyến, vị trí nhà ga, đầu mối trung chuyển và khả năng tiếp cận nhà ga hàng không.

Một nội dung được lưu ý là nghiên cứu ga trung tâm có khả năng kết nối các tuyến đường sắt. Công trình này cần đáp ứng nhu cầu trung chuyển, đồng thời có thể gắn với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), thương mại và dịch vụ quanh nhà ga.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc lựa chọn phương án phải tính đến hành trình thực tế của hành khách, hạn chế đi vòng hoặc chuyển tàu nhiều lần. Hà Nội cần căn cứ dự báo nhu cầu vận tải, khả năng kết nối toàn mạng lưới, hiệu quả kinh tế - xã hội và khả năng cân đối nguồn lực để xác định thứ tự ưu tiên, lộ trình đầu tư phù hợp với tiến độ khai thác sân bay Gia Bình.
Bên cạnh đó, thành phố được giao phối hợp với Bắc Ninh, Hải Phòng và các địa phương liên quan để thống nhất quy hoạch kết nối liên vùng. Bắc Ninh có trách nhiệm rà soát các quy hoạch, công trình giao thông và hạ tầng tiếp cận nhà ga hành khách, khu hàng hóa, các đầu mối trung chuyển của sân bay trong phạm vi quản lý.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý quy hoạch khu vực sân bay cần tính đến các hạ tầng phục vụ hoạt động hàng không và đời sống người lao động, gồm logistics, thương mại, dịch vụ, lưu trú, nhà ở, y tế, giáo dục và văn hóa. Các hạng mục này cần được xem xét cùng với tiến độ đầu tư, khai thác sân bay.