Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm, định hướng phát triển đô thị theo mô hình đa cực, đa trung tâm. Cùng với đó, thành phố đề xuất hơn 10.800 tỷ đồng nâng cấp, mở rộng đường Tân Kỳ Tân Quý và trục Phan Anh - An Dương Vương.
Tại kỳ họp thứ 6 diễn ra ngày 29/10, HĐND TP.HCM xem xét 47 dự thảo nghị quyết, trong đó có Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm, cùng nhiều đề xuất đầu tư hạ tầng giao thông và chỉnh trang đô thị.
Theo định hướng quy hoạch được Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường trình bày, thành phố sẽ tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, thay vì tập trung chủ yếu vào khu vực lõi hiện hữu. Cấu trúc mới gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.
Năm cực động lực được phân theo các chức năng chính. Khu vực trung tâm tập trung dịch vụ tài chính quốc tế; phía đông phát triển đổi mới sáng tạo; phía bắc ưu tiên công nghiệp, công nghệ cao và logistics; phía nam gắn với cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng; phía tây định hướng phát triển đô thị, giáo dục và y tế.
Năm trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên - Bắc Tân Uyên. Các khu vực này được xác định trong mạng lưới phát triển chung, nhằm phân bổ các chức năng đô thị và kinh tế trên không gian rộng hơn.
Quy hoạch cũng đề xuất 5 hệ liên kết chiến lược, gồm trục bắc - nam nối từ cửa khẩu đến không gian biển; trục đông - tây kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với Đông Nam bộ; mạng lưới công nghiệp, sản xuất và logistics đa phương thức; hạ tầng đô thị đa tầng; cùng hành lang sinh thái xanh - xanh dương lấy sông Sài Gòn và sông Đồng Nai làm trục chính. Mười vùng quản trị phát triển sẽ là cơ sở xác định nhu cầu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và kiểm soát phát triển theo đặc điểm từng khu vực.
Về tổ chức không gian, thành phố định hướng khai thác đồng thời mặt đất, không gian ngầm và không gian trên cao; phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng theo mô hình TOD tại các đầu mối giao thông, đồng thời xem xét tái thiết những khu vực sử dụng đất chưa hiệu quả. Việc mở rộng đô thị cần tính đến điều kiện tự nhiên, khả năng đáp ứng của môi trường và kiểm soát xây dựng tại các vùng thấp trũng, nhạy cảm.
Đến năm 2030, diện tích đất xây dựng toàn thành phố dự kiến đạt khoảng 280.000 - 290.000 ha, tương đương 150 - 155 m²/người. Đến năm 2050, chỉ tiêu này tăng lên khoảng 365.000 - 390.000 ha, bình quân 135 - 140 m²/người.
Hạ tầng đường sắt đô thị là một trong những nội dung lớn của quy hoạch. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2050 hoàn thành 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 961 km, bên cạnh khoảng 450 km đường sắt nhẹ (LRT) và xe điện mặt đất (tramway). Tỷ lệ vận tải hành khách công cộng được định hướng đạt 55 - 65%.
Về mục tiêu phát triển, đến năm 2030, TP.HCM hướng tới vị thế đô thị hiện đại, có sức cạnh tranh nổi bật tại Đông Nam Á. Đến năm 2045, thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á. Từ năm 2075 trở đi, định hướng là phát triển thành đô thị toàn cầu, thông minh và hiện đại.
Các động lực kinh tế được đề xuất gồm Trung tâm Tài chính TP.HCM, khu thương mại tự do gắn với logistics quốc tế, trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia, các khu công nghệ cao, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Thành phố cũng nghiên cứu hình thành khu kinh tế đặc biệt ven biển tại khu vực Vũng Tàu. Sau khi HĐND thông qua, quy hoạch dự kiến được xem xét phê duyệt vào cuối tháng 10/2026.
Song song với định hướng dài hạn, TP.HCM đang xem xét các dự án giao thông nhằm xử lý những điểm nghẽn hiện hữu. Trong đó, hai dự án nâng cấp, mở rộng đường Tân Kỳ Tân Quý và trục Phan Anh - An Dương Vương có tổng vốn dự kiến hơn 10.805 tỷ đồng, chủ yếu từ ngân sách thành phố.
Dự án trục Phan Anh - An Dương Vương có chiều dài khoảng 2 km, từ đường Hòa Bình đến đường Bà Hom, đi qua các phường Phú Lâm, Phú Thạnh và Bình Trị Đông. Tuyến đường dự kiến được mở rộng lên 30 m, với tổng mức đầu tư 4.326 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026 - 2032.
Hiện mặt cắt ngang tuyến chỉ khoảng 14 m, trong đó lòng đường rộng 7 m, vỉa hè mỗi bên khoảng 3,5 m. Lưu lượng xe lớn vào giờ cao điểm thường xuyên gây ùn tắc. Hệ thống thoát nước có đường kính khoảng 60 - 80 cm đã xuống cấp, chưa đáp ứng nhu cầu và tuyến Phan Anh cũng nằm trong danh sách các điểm ngập cần xử lý.
Dự án sẽ hoàn thiện mặt đường, hệ thống thoát nước và hạ tầng kỹ thuật, đồng thời cải thiện kết nối với các tuyến Hòa Bình, Lê Văn Quới, Hương lộ 2, Bình Long, Tô Hiệu và Bà Hom. Trong tổng vốn dự kiến, khoảng 3.461 tỷ đồng dành cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời, hoàn trả hạ tầng kỹ thuật; chi phí xây dựng khoảng 413 tỷ đồng.
Với đường Tân Kỳ Tân Quý, UBND TP.HCM đề xuất điều chỉnh dự án từ đoạn Lê Trọng Tấn - Cộng Hòa dài 636 m đã được thông qua trước đây thành tuyến kéo dài từ đường Bình Long đến đường Cộng Hòa, tổng chiều dài khoảng 2,9 km. Việc điều chỉnh nhằm hạn chế tình trạng mặt đường bị thắt hẹp cục bộ, đồng thời tăng khả năng kết nối giao thông trong khu vực và hỗ trợ tổ chức giao thông quanh sân bay Tân Sơn Nhất.
Tổng mức đầu tư dự án dự kiến tăng từ 657 tỷ đồng lên 6.479 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2027 - 2032. Theo phương án đề xuất, tuyến đường rộng 30 m, gồm phần xe chạy 20 m với 6 làn xe, dải phân cách giữa rộng 1 m và vỉa hè mỗi bên 4,5 m. Hệ thống thoát nước, chiếu sáng, cây xanh và hạ tầng kỹ thuật cũng được đầu tư đồng bộ.
Chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời, hoàn trả hạ tầng kỹ thuật của dự án Tân Kỳ Tân Quý ước khoảng 5.581 tỷ đồng; chi phí xây dựng khoảng 257 tỷ đồng. Phần vốn còn lại dành cho quản lý dự án, tư vấn, các khoản chi khác và dự phòng.
Ngoài quy hoạch tổng thể và hai dự án giao thông trên, kỳ họp HĐND TP.HCM còn xem xét các nội dung liên quan đến đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, danh mục khu đất đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, các dự án cần thu hồi đất và danh mục đất thực hiện dự án thí điểm theo Nghị quyết 171/2024/QH15 của Quốc hội.
Các dự thảo nghị quyết khác đề cập cơ chế huy động vốn qua phát hành trái phiếu, phát triển khu thương mại tự do và logistics tích hợp, khu công nghệ cao, chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao và nhân lực y tế. Kỳ họp dự kiến tiếp tục thảo luận, nghe các sở, ngành và UBND thành phố giải trình trước khi xem xét thông qua các nghị quyết.
