Không chỉ phục vụ vận chuyển hành khách và hàng hóa, sân bay ngày càng được nhìn nhận như một hệ sinh thái kinh tế đa chức năng. Theo Cushman & Wakefield, quy hoạch dài hạn và phân tích thị trường chính xác có thể giúp khai thác hiệu quả quỹ đất sân bay, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng cho các khu vực lân cận.
Báo cáo “Tối ưu giá trị từ hạ tầng giao thông: Sân bay trong vai trò động lực phát triển kinh tế” của Cushman & Wakefield cho thấy, phát triển bất động sản sân bay theo hướng tích hợp có thể giúp đa dạng hóa nguồn thu, gia tăng giá trị tài sản và mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho cộng đồng địa phương.
Thay vì chỉ tập trung vào hoạt động hàng không, sân bay có thể phát triển theo mô hình kết hợp giữa dịch vụ thương mại, hạ tầng phục vụ vận hành và các dự án bất động sản bên ngoài khu bay. Ba nhóm hoạt động này có mối liên hệ chặt chẽ, tạo thành nền tảng cho một hệ sinh thái kinh tế có khả năng mở rộng.
Quy hoạch đồng bộ để khai thác tối đa giá trị quỹ đất sân bay
Theo Cushman & Wakefield, hệ sinh thái kinh tế sân bay gồm ba nhóm chính: dịch vụ thương mại trong nhà ga như bán lẻ, ẩm thực và phòng chờ; hạ tầng trong khu bay phục vụ hàng không, vận tải hàng hóa và bảo dưỡng; cùng các dự án ngoài khu bay như logistics, văn phòng, khách sạn, bán lẻ và tổ hợp đa chức năng.
Việc kết nối các nhóm hoạt động này trong một chiến lược dài hạn giúp đơn vị khai thác mở rộng nguồn thu ngoài hàng không truyền thống, đồng thời tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng địa phương. Quy hoạch đồng bộ còn góp phần bảo đảm tiến độ triển khai dự án, đáp ứng nhu cầu vận hành và phù hợp với điều kiện thị trường.
Đối với khu vực nhà ga, lưu lượng hành khách và thời gian lưu lại là những yếu tố tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh thương mại. Việc ứng dụng dữ liệu để thiết kế không gian, kết hợp các hình thức cho thuê linh hoạt, có thể giúp tối ưu diện tích bán lẻ, cải thiện trải nghiệm hành khách và nâng cao hiệu suất khai thác.
Trong khi đó, quỹ đất trong khu bay có giới hạn và khó chuyển đổi mục đích sử dụng sau khi quy hoạch. Vì vậy, việc bố trí khu hàng hóa, bảo dưỡng kỹ thuật và các hạng mục phục vụ hàng không cần tính đến nhu cầu vận hành dài hạn, sự thay đổi của công nghệ và kế hoạch bảo trì hạ tầng.
Ở khu vực ngoài sân bay, các dự án có thể được triển khai theo từng giai đoạn, dựa trên vai trò của sân bay, nhu cầu thị trường, năng lực hạ tầng và định hướng của các bên liên quan. Những loại hình tiềm năng gồm khu logistics, khách sạn, thương mại, bán lẻ và tổ hợp đa chức năng. Nếu được phát triển phù hợp, các dự án này có thể tạo việc làm, thu hút dòng vốn đầu tư và hình thành những cực tăng trưởng mới.
Sân bay Gia Bình, Long Thành mở ra cơ hội phát triển mới
Bền vững cũng là yếu tố cần được tích hợp vào chiến lược phát triển sân bay. Theo báo cáo, ngành hàng không, bao gồm hoạt động sân bay, chiếm khoảng 2-3% lượng phát thải CO₂ toàn cầu. Các giải pháp như đầu tư hạ tầng tiết kiệm năng lượng, tối ưu vận hành mặt đất và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng có thể giúp giảm tác động môi trường, đồng thời tăng khả năng thích ứng và sức hấp dẫn của tài sản trong dài hạn.
Theo bà Hoàng Nguyệt Minh, Tổng Giám đốc Cushman & Wakefield Việt Nam, hạ tầng hàng không Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với sân bay Gia Bình được quy hoạch phục vụ Thủ đô Hà Nội và sân bay Long Thành dự kiến đưa vào khai thác thương mại từ cuối năm 2026.
Cushman & Wakefield nhấn mạnh, hiệu quả phát triển không chỉ phụ thuộc vào từng hạng mục riêng lẻ mà còn nằm ở khả năng kết nối toàn bộ hệ sinh thái sân bay. Tầm nhìn quy hoạch rõ ràng, dữ liệu thị trường đáng tin cậy và lộ trình triển khai phù hợp sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định hiệu quả hơn, đồng thời tối đa hóa giá trị kinh tế cho sân bay và địa phương.
