Đến ngày 12/10/2026, 15/18 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã ghi nhận gần 34 triệu lượt xe, với số phí nộp ngân sách Nhà nước gần 3.168 tỷ đồng, vượt dự kiến.
Từ ngày 2/3/2026, Cục Đường bộ Việt Nam bắt đầu thu phí sử dụng đường bộ tại các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông được đầu tư bằng ngân sách Nhà nước. Sau hơn 7 tháng, số thu tại 15/18 dự án đạt gần 3.168 tỷ đồng, cao hơn mức dự kiến trong các đề án khai thác tài sản hạ tầng giao thông đã được phê duyệt.
Theo Bộ Xây dựng, việc thu phí được triển khai theo ba đợt. Đợt đầu bắt đầu ngày 2/3/2026 với 5 dự án thành phần. Từ ngày 15/7/2026, thêm 5 dự án trên đoạn Bãi Vọt - Cam Lộ được đưa vào thu phí. Đến ngày 14/8/2026, 5 dự án từ Quảng Ngãi đến Nha Trang tiếp tục triển khai.
Tính đến hết ngày 12/10/2026, hệ thống ghi nhận gần 34 triệu lượt phương tiện qua 15 dự án thành phần. Kết quả này tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, nhưng quá trình vận hành còn một số vướng mắc về tổ chức thu phí, hoạt động hệ thống và kết nối với hệ thống điều hành, trung tâm dữ liệu thanh toán do Bộ Xây dựng đầu tư.
Việc thu phí cao tốc đầu tư công được đặt ra nhằm thực hiện chủ trương thu hồi vốn Nhà nước đã đầu tư xây dựng các tuyến đường. Luật Đường bộ năm 2024 quy định việc thu phí đối với phương tiện lưu thông trên các tuyến cao tốc thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác. Trước đó, ngày 10/10/2024, Chính phủ ban hành Nghị định số 130/2024 để quy định cụ thể việc thực hiện.
Tuy nhiên, hoạt động thu phí cần đáp ứng đồng thời các điều kiện về trạm thu phí, thiết bị, hệ thống Back-End, công trình dịch vụ công tại trạm dừng nghỉ và hạ tầng kỹ thuật phục vụ quản lý, điều hành giao thông.
Từ ngày 1/1/2026, theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, toàn bộ tiền phí do cơ quan hành chính nhà nước thu phải nộp vào ngân sách Nhà nước; chi phí tổ chức thu được lập dự toán và bố trí từ ngân sách. Bộ Xây dựng cho rằng cần rà soát Nghị định số 130/2024 để bảo đảm thống nhất với pháp luật về đường bộ, ngân sách Nhà nước, phí và lệ phí, đồng thời phù hợp với thực tế triển khai.
Bộ đề xuất xây dựng nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 130/2024, nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý và nâng cao tính khả thi, minh bạch trong tổ chức thu phí.
Với các tuyến chưa triển khai thu phí, Bộ Xây dựng đã tổng hợp ý kiến của địa phương và ban quản lý dự án để xây dựng dự thảo đề án khai thác tài sản hạ tầng giao thông thuộc phạm vi quản lý của Bộ, được đầu tư bằng ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Tổng chiều dài các tuyến trong đề án là 627km.
Về phương thức thanh toán, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết hiện có hơn 8 triệu phương tiện đã dán thẻ tham gia dịch vụ thu phí điện tử không dừng. Hình thức này giúp giảm khoảng 50-60% thời gian dừng, chờ của phương tiện khi qua trạm.
