Tuyến đường sắt dài 120,2 km, tổng vốn đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, kết nối Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Dự án dự kiến hoàn thành năm 2028, với thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Hạ Long khoảng 23 phút.
Tuyến dài 120,2 km, đi qua 4 địa phương
Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được khởi công ngày 12/4/2026 tại Quảng Ninh, do Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed thuộc Tập đoàn Vingroup làm chủ đầu tư. Công trình có tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương hơn 5,6 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng.
Tuyến dài 120,2 km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Điểm đầu đặt tại ga Cổ Loa (Hà Nội), điểm cuối ở khu vực công viên công cộng Tuần Châu (Quảng Ninh). Trên toàn tuyến có 5 ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long.
Công trình được thiết kế đường đôi, khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến. Tốc độ tối đa đạt 350 km/h, riêng đoạn qua Hà Nội giới hạn ở mức 120 km/h.
Phần lớn tuyến được xây dựng trên cao. Trong tổng chiều dài khoảng 120 km, có 116 km cầu cạn, cầu vượt và 4 km đi trên nền đất. Dự án còn có 9 cầu vượt sông, trong đó tuyến đi qua các sông Đuống, Thái Bình, Kinh Thầy, Đá Vách, Sinh, Uông và Hốt; riêng sông Kinh Thầy được vượt qua 3 lần.
Đoạn tuyến qua Quảng Ninh dài khoảng 39 km, đi qua 7 phường gồm Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu, với mức đầu tư khoảng 48.100 tỷ đồng. Địa phương dự kiến thu hồi hơn 156 ha đất, ảnh hưởng đến hơn 1.700 hộ dân và 18 tổ chức.
Theo kế hoạch, dự án hoàn thành vào năm 2028. Đây được xác định là tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên của Việt Nam, kết nối các trung tâm kinh tế, công nghiệp và du lịch tại khu vực phía Bắc.
Di chuyển giữa Hà Nội - Hạ Long dự kiến chỉ mất 23 phút
Thay đổi đáng chú ý nhất khi tuyến đi vào khai thác là thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh. Hiện hành trình bằng đường bộ thường mất khoảng 2-2,5 giờ. Theo phương án của dự án, thời gian đi từ Hà Nội đến Hạ Long sẽ giảm xuống còn khoảng 23 phút.
Tuyến được kỳ vọng tạo thuận lợi cho khách du lịch, người đi công tác và người có nhu cầu di chuyển thường xuyên giữa các địa phương. Ngoài ga Hạ Long, việc bố trí ga Yên Tử cũng giúp hành khách tiếp cận khu di sản này thuận tiện hơn.
Quảng Ninh hiện có lượng khách du lịch lớn. Trong 9 tháng năm 2026, tỉnh đón khoảng 18,8 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 4,21 triệu lượt. Tổng thu từ du lịch ước đạt 56.400 tỷ đồng. Khi thời gian đi lại được rút ngắn, các sản phẩm du lịch ngắn ngày hoặc kết hợp nhiều điểm đến có thêm điều kiện phát triển.
Theo đề xuất dự án, tuyến dự kiến phục vụ hơn 2 triệu lượt khách mỗi năm vào năm 2028 và trên 15 triệu lượt vào năm 2050. Khả năng khai thác thực tế sẽ phụ thuộc vào nhu cầu đi lại, giá vé và mức độ kết nối giữa các nhà ga với khu dân cư, điểm du lịch và các phương thức vận tải khác.
Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường được Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh đưa ra tham vấn hồi tháng 7/2026, dự án dự kiến sử dụng 16 đoàn tàu, bao gồm cả tàu dự phòng. Mỗi đoàn có 7-8 toa, sức chứa hơn 600 hành khách.
Tàu hoạt động từ 6h đến 0h hằng ngày; khoảng thời gian từ 0h đến 6h dành cho bảo trì, bảo dưỡng. Trong giai đoạn đầu từ năm 2028, tần suất dự kiến là 60 phút/chuyến. Sau đó, khoảng cách giữa các chuyến có thể giảm xuống 30, 20 và 15 phút; vào giờ cao điểm, tần suất có thể đạt 12 phút/chuyến tùy nhu cầu.
Bên cạnh phục vụ du lịch, tuyến đường còn được kỳ vọng tăng kết nối giữa các trung tâm kinh tế, công nghiệp và dịch vụ của Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Việc rút ngắn thời gian di chuyển có thể tạo thuận lợi cho người lao động, chuyên gia và doanh nghiệp trong hoạt động đi lại, làm việc và giao thương.
Với tổng vốn đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, hiệu quả dự án không chỉ phụ thuộc vào tốc độ thiết kế hay công suất vận chuyển. Tiến độ thi công, khả năng thu hút hành khách, phương án tổ chức khai thác và kết nối với hệ thống giao thông hiện hữu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành sau khi tuyến được đưa vào sử dụng.
