Thị trường chứng khoán đang tiến gần đến ngưỡng quan trọng lần đầu tiên được nhìn thấy kể từ bong bóng dot-com. Lợi suất trung bình dài hạn của S&P 500 vào khoảng 7% sau khi tính đến lạm phát và tái đầu tư cổ tức. Nhờ những động lực từ trí tuệ nhân tạo (AI), thị trường chứng khoán đã có một đà tăng lịch sử trong vài năm qua. Kể từ năm 2023, S&P 500 đã tạo ra lợi suất 21% mỗi năm về trung bình — về cơ bản gấp ba so với mức trung bình dài hạn của chỉ số. Trong khi AI vẫn là một chủ đề lớn nhất của thị trường, các nhà đầu tư thông thái đang nhìn xa hơn những mức giá cổ phiếu tăng nóng và chú ý vào các chỉ số định giá tinh vi hơn. Dưới đây chúng ta sẽ phân tích một chỉ số quan trọng được dùng để đánh giá sức khỏe của thị trường cổ phiếu và ước lượng hướng đi của S&P 500 dựa trên dữ liệu lịch sử.
Hệ số CAPE hiện ở mức 39,8. Lần cuối nó đạt mức cao này là năm 2000, ngay trước khi sụp đổ dot-com. CAPE tăng lên nghĩa là gì? Các nhà đầu tư có thể thấy chỉ có hai thời điểm khác trong lịch sử CAPE tăng lên ở mức bất thường cao như vậy. Ngoài thời kỳ dot-com, điều này cũng xảy ra vào thập kỷ 1920. Ở cả hai trường hợp, thị trường chứng khoán đã trải qua các đợt giảm giá lịch sử, mở ra một giai đoạn điều chỉnh dữ dội. Trước bối cảnh này, lịch sử cho thấy thị trường chứng khoán có thể sẽ đảo chiều not only in 2026, mà còn ngoài năm nay. Tuy nhiên, CAPE tăng không nhất thiết đảm bảo một đợt bán tháo sắp tới. Ngược lại, khi tỷ lệ này tiếp tục tăng vọt, nó có xu hướng phản ánh sự lạc quan rộng lớn hơn trên thị trường, điều này, như thường thấy, sau đó có thể được theo sau bởi lợi suất thấp hơn khi giá cao trở nên dễ bị phá vỡ.
Liệu thị trường chứng khoán có sụp đổ vào năm 2026 không? Trong khi thị trường chứng khoán có thể đang trên đường va chạm với lịch sử, các nhà đầu tư thông thái nên lùi lại một bước. Hiện tại S&P 500 có vốn hóa thị trường tổng cộng 58 nghìn tỷ
USD. 10 công ty lớn nhất thế giới có giá trị thị trường kết hợp khoảng 26 nghìn tỷ USD — tương đương 44% chỉ số. Điều này rất quan trọng, vì nó ngụ ý rằng sự di chuyển của S&P 500 phần lớn bị chi phối bởi một nhóm rất nhỏ các công ty có vốn hóa nghìn tỷ USD — phần lớn trong số đó đang bay cao nhờ câu chuyện AI. Xem xét dưới góc độ nhiều lần lợi nhuận kỳ vọng, các cổ phiếu như Nvidia, Alphabet, Meta Platforms, Broadcom, Amazon, và Taiwan Semiconductor Manufacturing nhìn có vẻ định giá hợp lý — nếu không phải rẻ. Thực tế là, dù toàn bộ thị trường chứng khoán đang hớt hải, những vị trí đắt nhất — hoặc có thể chịu rủi ro nhất — lại nằm ngoài top 10 hay 15 cổ phiếu lớn nhất theo vốn hóa. Theo quan điểm của tôi, hành động thận trọng nhất lúc này là giảm exposure đối với các cổ phiếu tăng trưởng biến động mạnh hoặc bất kỳ vị thế đầu cơ nào bạn đang kỳ vọng sẽ thành nhiều lần lãi. Hiện tại, các nhà đầu tư thông minh nên ưu tiên các doanh nghiệp có mô hình kinh doanh bền vững hơn và lưu hành tiền mặt. Chiến lược này sẽ giúp củng cố danh mục của bạn theo thời gian dài, cho dù thị trường có sụp đổ vào năm 2026 hay không.
