Thị trường ở mức cao nhất mọi thời đại với lợi tức tương lai hạn chế do mức định giá bắt đầu ở mức cao

Chỉ số S&P 500 tiếp tục lập đỉnh mới sau khi quay trở lại mức cao tháng 1 và vượt qua đỉnh đó. Tuy nhiên, bối cảnh thị trường đã thay đổi đáng kể so với thời điểm đầu năm, khi nhiều rủi ro vĩ mô và biến động định giá vẫn hiện hữu.

Bối cảnh rủi ro so với đầu năm

Trong giai đoạn gần đây, thị trường chịu tác động bởi một loạt yếu tố:

• Cuộc chiến liên quan đến Iran đã kích hoạt đợt giảm giá thị trường trên 10%.
• Các cuộc đàm phán hòa bình đã thất bại một lần; dù được khởi động lại, thị trường hiện vẫn chưa định giá một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn.
• Dầu duy trì ở mức cao hơn nhiều so với đầu năm; Goldman Sachs cảnh báo một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng có thể đẩy S&P 500 xuống dưới 5.400.
• Lạm phát CPI theo chỉ số giá tiêu dùng đạt mức cao hai năm là 3,3% vào tháng 3, chủ yếu do giá xăng dầu tăng kỷ lục 21% trong tháng.
• Kỳ vọng cắt giảm lãi suất đã được đẩy sang giữa năm 2027, thay đổi đáng kể so với chu kỳ nới lỏng dự kiến vào tháng 1.

Định giá và câu hỏi về lợi suất kỳ vọng

Trong bối cảnh lập đỉnh mới, câu hỏi được đặt ra là liệu mức giá hiện tại có phản ánh đầy đủ các rủi ro nói trên hay không, và quan trọng hơn là nhà đầu tư có thể kỳ vọng lợi suất thực tế từ đây ở mức định giá hiện tại.

Bài viết nhấn mạnh một thước đo định giá dài hạn: tỷ lệ giá so với thu nhập đã điều chỉnh theo chu kỳ (CAPE), còn gọi là tỷ suất P/E theo Shiller. CAPE so sánh giá cổ phiếu với lợi nhuận được điều chỉnh theo lạm phát trong 10 năm.

Theo logic của CAPE:

• Giá bắt đầu cao → lợi nhuận tương lai thấp hơn.
• Giá bắt đầu thấp → lợi nhuận tương lai cao hơn.

Hiện tại, CAPE được nêu ở mức gần 41. Đây được mô tả là mức đọc cao thứ hai trong hơn 140 năm lịch sử thị trường, chỉ thấp hơn đỉnh của bong bóng dot-com.

Mối liên hệ giữa CAPE và lợi suất 10 năm

Bài viết dẫn dữ liệu lịch sử cho thấy: khi CAPE bắt đầu trên 35, lợi suất thực trong 10 năm tiếp theo thường dao động chủ yếu trong khoảng 0% đến 5% mỗi năm, dù vẫn có một số giai đoạn ghi nhận lợi nhuận thực âm.

Đồng thời, một bài nghiên cứu năm 2024 của các nhà nghiên cứu tại La Trobe, Massey và Auckland University of Technology (“Estimating Long-Term Expected Returns”) được nêu là đã xem xét lại cách định giá dự đoán kết quả lợi nhuận dài hạn. Kết quả được tóm lược là định giá có thể giải thích một phần ý nghĩa của lợi nhuận 10 năm, củng cố những gì dữ liệu lịch sử từng cho thấy.

Tranh luận “lúc này có khác không”

Mặc dù CAPE đưa ra tín hiệu cảnh báo, bài viết cũng nêu các phản biện thường gặp:

• Lãi suất hiện nay thấp hơn so với cấu trúc của các giai đoạn trước, có thể ủng hộ định giá cao hơn.
• Các công ty công nghệ có biên lợi nhuận lớn hơn, cũng có thể hỗ trợ định giá cao hơn.
• Các mức trung bình lịch sử có thể không còn áp dụng như trước.

Theo Research Affiliates, một số luận điểm có cơ sở và có lý do để tin rằng mức cân bằng của định giá hiện tại cao hơn đáng kể so với trung bình thế kỷ 20. Tuy nhiên, bài viết nhấn mạnh rằng các lập luận này không giải thích được CAPE ở mức khoảng 40.

Ngay cả khi định giá không quay về trung bình lịch sử, bài viết kết luận rằng lợi suất tương lai vẫn có xu hướng thấp hơn: khi nhà đầu tư trả giá cao cho dòng tiền tương lai, toán học sẽ phản ánh lợi nhuận kỳ vọng thấp hơn.

Quan điểm sử dụng CAPE trong đầu tư

Bài viết làm rõ rằng CAPE tăng hiện tại không được xem là tín hiệu “canh thời điểm” để bán. CAPE được mô tả là cho thấy thị trường đắt kể từ năm 2018; những nhà đầu tư hành động theo tín hiệu này có thể đã bỏ lỡ một đợt tăng mạnh.

Trong khi đó, bài viết đặt ra một “dilemma” giữa động lực tăng giá ngắn hạn và rủi ro định giá dài hạn, đồng thời gợi ý rằng nhà đầu tư cần cân nhắc cách tham gia thị trường.

Tiếp cận theo tín hiệu cổ phiếu thay vì dự báo dài hạn

Bài viết giới thiệu một hướng tiếp cận tập trung vào các cơ hội cụ thể khi chúng xuất hiện, thay vì dựa vào dự báo dài hạn hay giả định cho toàn thị trường. Nội dung đề cập đến TradeSmith, một hệ thống được mô tả là quét hàng nghìn cổ phiếu mỗi ngày để tìm các thiết lập có xác suất cao dựa trên dữ liệu lịch sử.

Theo mô tả trong bài:

• Hệ thống không dựa vào việc đọc báo cáo lợi nhuận hay theo dõi tiêu đề tin tức.
• Thay vào đó, hệ thống phát hiện các bất thường nhỏ trong dữ liệu lịch sử và tìm các mối liên hệ thống kê giữa chúng.
• Mỗi cổ phiếu được cho là có hành vi riêng theo một số điều kiện nhất định; khi các điều kiện đó lặp lại, kết quả tương tự có thể xuất hiện.

Ví dụ minh họa được nêu trong bài

• Với Palantir Technologies Inc. (PLTR): hệ thống được nêu là báo hiệu biến động 5,8% trong chín ngày với tỷ lệ chính xác lịch sử 95%, dẫn đến lợi nhuận 15,1% trong bảy ngày.
• Với Lam Research Corp. (LRCX): tín hiệu yêu cầu đồng thời hai điều kiện—cổ phiếu đóng nụ trên đường trung bình động 200 ngày và mức đóng rơi hai ngày giao dịch trước một ngày lễ. Bài viết nêu rằng khi tín hiệu kích hoạt vào ngày 28 tháng 8 năm 2025 (hai ngày giao dịch trước Ngày Lao Động), LRCX tăng 11,4% trong 15 ngày.

Bài viết cũng mô tả hệ thống chạy mỗi cổ phiếu qua 847 tính toán riêng lẻ mỗi ngày, tổng hợp hơn 2 triệu đánh giá giao dịch mỗi 24 giờ, và tìm các kết hợp đã từng hoạt động.

Kết luận

Bài viết kết lại rằng thị trường đã quay lại mức cao mọi thời, trong khi rủi ro tích tụ và định giá vẫn ở mức cao. Nội dung không khuyến nghị rời bỏ thị trường, nhưng nhấn mạnh nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ cách tham gia.

Chúc bạn buổi tối tốt lành,

Jeff Remsburg