Việt Nam hướng tới tự chủ 70% công nghệ chiến lược, phủ sóng 5G tới 99% dân số

Chính phủ vừa ban hành đề án thành lập các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn nhằm tập trung xây dựng hạ tầng, phát triển nhân lực và bảo đảm an ninh mạng cho giai đoạn 2026–2030.

Theo Đề án được ban hành ngày 17/6, mục tiêu cốt lõi của Chính phủ trong giai đoạn 2026–2030 là hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ lớn. Các đơn vị này sẽ đóng vai trò chủ lực trong việc phát triển hạ tầng số, quản lý dữ liệu, làm chủ công nghệ chiến lược và bảo đảm an ninh mạng quốc gia. Đây là lực lượng thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo cũng như đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số.

Để được công nhận là doanh nghiệp công nghệ chiến lược, các đơn vị phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chuẩn cụ thể về quy mô tài chính, nhân sự và năng lực nghiên cứu. Quy định nêu rõ doanh nghiệp phải đạt mức doanh thu tối thiểu từ 1 tỷ USD mỗi năm trở lên và duy trì quy mô lao động bình quân ít nhất 5.000 người.

Bên cạnh các chỉ số về quy mô, doanh nghiệp bắt buộc phải dành tối thiểu 3% doanh thu hàng năm cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Đồng thời, doanh nghiệp phải sở hữu ít nhất một bằng sáng chế được cấp bởi một trong năm cơ quan sở hữu trí tuệ lớn nhất thế giới, bao gồm: Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ (USPTO), Cơ quan Sáng chế châu Âu (EPO), Cục Sáng chế Nhật Bản (JPO), Cơ quan Sở hữu Trí tuệ Hàn Quốc (KIPO) hoặc Cục Sở hữu Trí tuệ Quốc gia Trung Quốc (CNIPA).

Về mặt công nghệ, mục tiêu đặt ra cho các doanh nghiệp Việt Nam là phải tự chủ ít nhất 70% các công nghệ nằm trong danh mục quy định của Thủ tướng Chính phủ. Đề án cũng định hướng đưa Việt Nam lọt vào nhóm 3 quốc gia dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Ngoài ra, các doanh nghiệp này sẽ tham gia triển khai giải pháp bản sao số (digital twin) tại một số địa phương, xây dựng nền tảng blockchain dùng chung và phát triển các sản phẩm an ninh mạng có năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Về hạ tầng số, Việt Nam đặt mục tiêu đưa vào vận hành thêm ít nhất 6 tuyến cáp quang biển quốc tế mới trước năm 2030, trong đó tối thiểu một tuyến do doanh nghiệp nội địa đầu tư hoàn toàn. Mạng di động 5G được định hướng mở rộng diện phủ sóng tới 99% dân số. Để cạnh tranh và trở thành trung tâm lưu trữ dữ liệu của khu vực, 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn đáp ứng các tiêu chuẩn xanh quốc tế sẽ được xây dựng và đưa vào hoạt động.

Để hỗ trợ các doanh nghiệp đạt được mục tiêu, Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống thể chế pháp lý và ưu tiên phân bổ nguồn lực cho các dự án khoa học công nghệ, chuyển đổi số trọng điểm.

Các cơ quan quản lý cam kết triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ phát triển thị trường, thắt chặt bảo hộ sở hữu trí tuệ và đẩy mạnh xúc tiến thương mại quốc tế. Đáng chú ý, Chính phủ cũng khuyến khích các địa phương chủ động thiết lập không gian thử nghiệm pháp lý (sandbox), tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp vận hành, đánh giá và hoàn thiện các sản phẩm công nghệ số mới trước khi đưa ra thị trường.