Tình trạng giao thông qua eo biển Hormuz trước tuyên bố phong tỏa của Tổng thống Trump.

Eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, tiếp tục trong tình trạng đóng cửa trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố phong tỏa. Ngày 7/4, ông Trump bất ngờ đình chiến với Iran trong hai tuần để đổi lấy việc Iran mở cửa eo biển Hormuz và hai bên tiến hành đàm phán hòa bình. Tuy nhiên, ngày 12/4, sau khi kết thúc đàm phán tại Pakistan mà không đạt thỏa thuận, ông tuyên bố hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển này.

Mỹ tuyên bố phong tỏa hoạt động hàng hải tại Hormuz

Bộ Chỉ huy Quân sự Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ sẽ phong tỏa tất cả hoạt động hàng hải ra/vào các hải cảng của Iran từ 10h sáng ngày 13/4 theo giờ miền Đông. Theo thông tin được nêu, Mỹ sẽ không cản trở các tàu ra/vào các cảng không thuộc Iran.

Tuy nhiên, theo CNBC dẫn lại, phong tỏa được áp dụng một phần đối với tàu bè của mọi quốc gia ra/vào các cảng của Iran và các khu vực ven biển của Iran, bao gồm tất cả các cảng của Iran trên Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman.

Lưu lượng tàu thấp phản ánh tính bấp bênh của lệnh ngừng bắn

Theo Bloomberg, trước các tuyên bố trên, lưu lượng tàu ra/vào eo biển Hormuz vẫn ở mức rất thấp, phản ánh sự bấp bênh của lệnh ngừng bắn. Việc Iran tiếp tục kiểm soát Hormuz và thu phí tàu bè đi qua eo biển được cho là một trong những nguyên nhân khiến hai bên chưa đạt được thỏa thuận hòa bình.

Diễn biến tàu chở dầu: đổi hướng, giới hạn tuyến đi

Vào sáng 12/4 theo giờ địa phương, sau khi hai tàu chở dầu chở hàng lớn khác vào Vịnh Ba Tư, tàu chở dầu siêu lớn Agios Fanourios I trên đường tới Iraq đã đột ngột đổi hướng ngay trước khi đi vào hành lang giữa hai đảo Larak và Qeshm của Iran, theo dữ liệu theo dõi tàu do Bloomberg tổng hợp.

Lúc đầu, tàu chở dầu của Pakistan là Khairpur và Shalamar cũng quay đầu như Agios Fanourios I. Sau đó, Khairpur đổi hướng lần thứ hai và tiếp tục hành trình qua Hormuz. Tàu Shalamar có vẻ cũng tiếp tục đi qua eo biển theo dữ liệu từ công ty tình báo Kpler.

Trước đó cùng ngày, tàu chở dầu siêu lớn Mombasa B đã vào được Vịnh Ba Tư. Từ sáng 11/4, có 7 tàu khác, bao gồm tàu chở dầu Iran Hilda I, đã vào khu vực này; đồng thời có 11 tàu khác được quan sát rời khỏi eo biển trong cùng thời gian, phần lớn liên quan tới Iran hoặc Trung Quốc.

Bloomberg cũng lưu ý việc thu thập dữ liệu tàu chở dầu gặp khó khăn do nhiều tàu tắt định vị để né theo dõi.

Quy định tuyến đi: làn hẹp và các tuyến được phép

Theo quan sát, các tàu đi vào eo biển Hormuz trong giai đoạn 11–12/4 bị giới hạn ở một làn hẹp ở phía Bắc, giữa Larak và Qeshm. Một số tàu rời eo biển theo tuyến đường được Tehran cho phép ở gần bờ phía Nam đảo Larak.

Ngoài ra, một số tàu đã rời Hormuz theo tuyến đường được Mỹ và Iran đồng ý hoặc chịu sự cho phép của Tehran tại khu vực ven bờ phía Nam Larak.

Cảnh báo của Trump về việc “trả phí” cho Iran

Trong bài đăng trên Truth Social ngày 12/4, Trump cảnh báo hải quân Mỹ sẽ chặn mọi tàu trả phí cho Iran và cho biết “không tàu nào trả phí bất hợp pháp sẽ có lối đi an toàn trên biển cả.”

Tác động lên nguồn cung và thị trường năng lượng

Tắc nghẽn tại eo biển Hormuz, nơi mỗi ngày một lượng dầu lớn (khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu) được vận chuyển trước khi có xung đột, đang gây ra cú sốc nguồn cung và đẩy thế giới vào một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng.

Sáng nay, giá dầu Brent và WTI đều tăng trên mức 100 USD/thùng sau khi đã giảm xuống mức này trong tuần trước.