Việt Nam xem xét xây dựng kho dự trữ xăng dầu quốc gia như một bảo hiểm cho nền kinh tế

Sáng 10/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm tới. Trong phiên thảo luận, các đại biểu nhấn mạnh nhu cầu sớm hình thành kho dự trữ xăng dầu quốc gia độc lập, đồng thời đề xuất tăng đầu tư và có lộ trình cụ thể để bảo đảm an ninh năng lượng.

Kho dự trữ xăng dầu hiện chỉ đáp ứng hạn mức thấp

Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác Đại biểu của Quốc hội Đặng Ngọc Huy cho biết Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng đặt mục tiêu mức dự trữ xăng dầu phải đạt khoảng 90 ngày vào năm 2030.

Theo ông Huy, hiện mức dự trữ xăng dầu quốc gia chỉ đáp ứng khoảng 7-10 ngày sử dụng và tối đa 30 ngày nếu cộng cả dự trữ thương mại của doanh nghiệp.

Đại biểu đặt vấn đề vì sao Việt Nam chưa có kho dự trữ xăng dầu quốc gia độc lập. Ông cho rằng hàng dự trữ quốc gia hiện được cất giữ trong kho chung của các doanh nghiệp đầu mối, trong khi Luật dự trữ quốc gia yêu cầu quản lý độc lập về số lượng và chất lượng.

Quan điểm: thiếu dự trữ có thể “đắt hơn” chi phí xây kho

Ông Đặng Ngọc Huy cho biết có ý kiến cho rằng xây kho dự trữ độc lập tốn kém, nhưng đánh giá “việc thiếu dự trữ còn đắt hơn rất nhiều lần”. Ông nêu thực tế thời gian gần đây khi giá xăng dầu thế giới tăng cao, người dân phải xếp hàng để mua nhiên liệu.

Đại biểu cũng cho rằng xăng dầu tăng giá ảnh hưởng tới hoạt động vận tải, logistics và tiến độ các công trình trọng điểm quốc gia.

Ông nhấn mạnh xây dựng kho dự trữ chiến lược quốc gia là “mua bảo hiểm cho nền kinh tế”, đồng thời ủng hộ mục tiêu hình thành hệ thống kho dự trữ xăng dầu ít nhất 90 ngày theo báo cáo của Chính phủ.

Đề xuất tăng đầu tư, hiện đại hóa công nghệ và có lộ trình

Cùng quan điểm, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phạm Thị Thúy Chinh cho rằng cần tăng chi đầu tư cho dự trữ xăng dầu, bởi lĩnh vực này mới chiếm 21% trong tổng chi cho dự trữ.

Bà cũng đề nghị hiện đại hóa công nghệ và hệ thống kho bảo quản dự trữ các mặt hàng chiến lược, trong đó có xăng dầu.

Để mục tiêu không “nằm lại trên giấy”, ông Đặng Ngọc Huy kiến nghị Thủ tướng bố trí ngân sách và có chính sách để khởi công ngay hệ thống xăng dầu quốc gia. Ông đề xuất lộ trình: đến năm 2028 đạt mức dự trữ 60 ngày và 90 ngày vào năm 2030.

Hiện trạng dự trữ và kế hoạch triển khai kho chiến lược

Theo nội dung được nêu tại phiên thảo luận, Việt Nam hiện chưa có kho dự trữ xăng dầu quốc gia riêng biệt. Hàng dự trữ đang được tồn trữ tại kho của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn thông qua hợp đồng, trả phí theo định mức với các đơn vị. Mức dự trữ này chỉ khoảng 7-10 ngày tiêu thụ.

Vừa qua, Chính phủ đã giao Bộ Công Thương sớm làm việc với các đối tác nước ngoài để triển khai việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn (Thanh Hóa).

Biến động giá do xung đột Trung Đông và tác động đến điều hành

Đại biểu cho biết xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động, Việt Nam chịu tác động lớn và giá nhiên liệu tăng. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước trải qua 15 kỳ điều hành.

Hiện mỗi lít xăng RON 95-III được nêu ở mức 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.

Tại tổ Hà Nội, Tổng giám đốc Vietnam Airlines Lê Hồng Hà cho biết do ảnh hưởng chiến sự, thị trường “cực kỳ bất động và khó đoán định”. Ông khẳng định việc Quốc hội ban hành Nghị quyết về giảm thuế với xăng dầu và nhiên liệu bay là cần thiết và kịp thời để tháo gỡ khó khăn, ổn định kinh tế vĩ mô.

CEO Vietnam Airlines lưu ý thuế chỉ là một trong các công cụ điều tiết; Chính phủ cần có chính sách thực chất và hiệu quả hơn trong điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và cung ứng thị trường. Ông đề xuất Quốc hội có cơ chế ủy quyền hợp lý để Chính phủ chủ động quyết định trước các tình huống thực tế phát sinh.

Thủ tướng: điều chỉnh chiến lược năng lượng kịp thời và có phương án dự phòng

Trước ý kiến của các đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực thay đổi, Việt Nam cần có “những điều chỉnh kịp thời về chiến lược năng lượng”.

Thủ tướng nêu trong tờ Chính phủ báo cáo Quốc hội có phương án xây dựng dự trữ quốc gia về một số mặt hàng thiết yếu, gồm xăng dầu. Đồng thời, Thủ tướng cho biết cần tiếp tục xây dựng một số nhà máy điện nền bên cạnh phát triển năng lượng tái tạo bền vững, và đã trao đổi với Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng về điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch điện VIII.

Phát biểu hôm 9/4 tại nghị trường Quốc hội, Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẽ không để xảy ra mất ổn định, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống và có giải pháp dự phòng ứng phó biến động. Theo ông, Việt Nam sẽ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là nguồn cung dầu thô và khí đốt.